Greek University Reform Forum

Ξενοφών Βασιλάκος, Βαγγέλης Δούρος, Νίκος Φωτίου

Υποψήφιοι Διδάκτορες στο Τμήμα Πληροφορικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Είμαστε Υποψήφιοι Διδάκτορες στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Ο.Π.Α.). Με αφορμή την πρόσφατη μηνιαία κατάληψη του κεντρικού κτιρίου του Ο.Π.Α. από ορισμένους φοιτητές και μη φοιτητές,  μέλη του αυτοαποκαλούμενου «φοιτητικού κινήματος των καταλήψεων» που αντιδρούν στο νέο νόμο πλαίσιο για την παιδεία (καίτοι η πλειονότητα αυτών είναι εμφανές ότι δεν έχει διαβάσει ούτε άρθρο του), θα θέλαμε να αναδείξουμε μια σειρά από προβλήματα που έπονται αυτού του επαναλαμβανόμενου φαινομένου.

Η διαχρονική αντίθεσή μας στην «παράδοση» των καταλήψεων στα Πανεπιστήμια είναι επί της αρχής, συνεπώς δε σχετίζεται με την ουσία και το πλαίσιο των αιτημάτων της κατάληψης. Κάθε μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας δικαιούται να έχει τις ενστάσεις του για οποιοδήποτε θέμα αισθάνεται ότι τον αφορά. Ουδείς όμως δικαιούται να προχωρά στη συστηματική παρεμπόδιση της ομαλής λειτουργίας του Πανεπιστημίου στο όνομα της εκάστοτε διαφωνίας του. Η δε προσπάθεια νομιμοποίησης των καταλήψεων με το επιχείρημα ότι έτσι αποφάσισε η πλειοψηφία των φοιτητών δια της Γενικής Συνέλευσης των Φοιτητών, είναι ανάξια σοβαρής κριτικής.

Δυστυχώς όμως, η φαρέτρα των επιχειρημάτων που δικαιολογεί το χαρακτηρισμό των καταλήψεων των δημόσιων χώρων όπως τα Πανεπιστήμια ως παράνομη, άνομη και στερούμενη κάθε ηθικής βάσης χάνει τη βαρύτητά της από τη στιγμή που το ίδιο το κράτος και οι αρχές των  πανεπιστημιακών ιδρυμάτων διαχρονικά ανέχονται με έμμεσο πλην σαφή τρόπο τις καταλήψεις. Όταν η κατάληψη πνέει τα λοίσθια, εμφανίζονται ως από μηχανής θεοί οι Γενικές Συνελεύσεις των Τμημάτων καθησυχάζοντας τους φοιτητές ότι θα γίνει ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό για να βρεθεί μια λύση ώστε το εξάμηνο να ολοκληρωθεί αισίως και η εξεταστική να πραγματοποιηθεί κανονικά. Ανεξάρτητα από τη διάρκεια της κατάληψης, μια εβδομάδα είναι σχεδόν πάντα αρκετή για να γίνουν «στοχευμένες» αναπληρώσεις μαθημάτων και να ολοκληρωθεί η «αναγκαία» ύλη. Όταν δε οι καταλήψεις πραγματοποιούνται την περίοδο του Σεπτεμβρίου, δε χρειάζεται καν να προχωρήσουν τέτοιου είδους διευθετήσεις. Απλώς, η έναρξη του χειμερινού εξαμήνου μετατίθεται όσες εβδομάδες χρειάζεται για να ολοκληρωθεί η εξεταστική. Σχετικές εγκύκλιοι από το Υπουργείο Παιδείας (που ισχύουν για τελευταία φορά… μέχρι την επόμενη) κάμπτουν πιθανές αντιρρήσεις και των τελευταίων απρόθυμων να συμπράξουν στην «αναίμακτη» επίλυση του ζητήματος. Οι ενέργειες αυτές μάλιστα θεωρούνται σε τέτοιο βαθμό φυσιολογικές, ώστε όταν κάποια μέλη της Γενικής Συνέλευσης εκφράσουν ενστάσεις εγκλωβίζονται στα γραφεία τους μέχρι να αλλάξουν γνώμη!

Πιστεύουμε ακράδαντα ότι αυτή η κλασσική αντιμετώπιση των καταλήψεων έχει μια σειρά από δυσάρεστες παρενέργειες. Το φαινόμενο αυτό διαιωνίζεται καθώς για οποιοδήποτε αιτία και αφορμή το Πανεπιστήμιο μπορεί να καταληφθεί χωρίς αυτό να επισύρει συνέπειες σε αυτούς που στηρίζουν τέτοιες ή παρόμοιες ενέργειες. Οι εξετάσεις express και οι ταχύρρυθμες αναπληρώσεις είναι μόνο φαινομενικά επωφελείς για τους φοιτητές, μιας και τα κουτσουρεμένα εξάμηνα οδηγούν σε κουτσουρεμένες γνώσεις και κουτσουρεμένα πτυχία. Όσο για το ερευνητικό έργο, είναι περιττό να αναφερθεί πόσο πλήττεται κατά την διάρκεια των καταλήψεων. Αυτά όμως δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου. Το χειρότερο όλων είναι πως παραδίδοντας ουσιαστικά τα κλειδιά σε αυτές τις ομάδες των φοιτητών−και μη φοιτητών−το Πανεπιστήμιο διασύρεται, δείχνει την εικόνα ενός θεσμού που έχει χάσει τον έλεγχο, αποκρύπτοντας ταυτόχρονα από την κοινωνία τα πραγματικά και ουσιαστικά προβλήματά του, φιμώνοντας την ίδια στιγμή τις υγιείς αυτές δυνάμεις που έχουν «κάτι να πουν».

Πιστεύουμε σε ένα ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Με τον όρο «ανοιχτό» δεν εννοούμε απλώς ένα Πανεπιστήμιο με ανοιχτές θύρες ώστε η εκπαιδευτική και η ερευνητική διαδικασία να συνεχίζεται απρόσκοπτα. Αλλά ένα Πανεπιστήμιο με ανοιχτά μυαλά, απαλλαγμένα από κάθε είδους οπαδικές παρωπίδες. Ένα Πανεπιστήμιο χωρίς συντεχνιακούς συμβιβασμούς και ημίμετρα. Ένα Πανεπιστήμιο που θα διαμορφώσει την κοινωνία και θα δείξει το δρόμο για την πρόοδο της χώρας. Οι καιροί ου μενετοί. Είθε να το συνειδητοποιήσουμε πριν να είναι πολύ αργά.

Σημείωση: Το άρθρο είναι διαθέσιμο σε .pdf στο  http://mm.aueb.gr/~douros/articles/paraleipomena_katalipsewn.pdf

Τη θυμάστε την GURFοπαίδεια; Μάλλον όχι γιατί κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να προσθέσει υλικό πέρα από μένα. Όλοι βαριούνται πια ή πιστεύουν ότι δεν την χρειαζόμαστε μια «βιβλιοθήκη» με τα καθέκαστα;

Μεταξύ μας κι εγώ ξέχασα να την ενημερώσω αν και σήμερα- μετά από καιρό- δέχθηκα μια αίτηση από κάποιον για να κάνει edit το υλικό. Σκέφτομαι πάντως πως έτσι δε δουλεύει. Χρειάζονται άτομα, εθελοντές. Το ερώτημα είναι, ενδιαφέρεστε να την ανοίξω πλήρως; Read more…

Πριν δύο χρόνια είχαμε αναφερθεί στην ανάλυση που είχε κάνει ο γερμανικός οργανισμός CHE σε συνεργασία με την εφημερίδα Die Zeit για την κατάταξη των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων. Τα γνωστικά αντικείμενα που είχαν αναλυθεί τότε ανήκαν όλα στις θετικές επιστήμες (Φυσική, Χημεία, Βιολογία, Μαθηματικά). Τώρα οι Γερμανοί δημοσιεύουν την κατάταξη για 3 αντικείμενα θεωρητικών επιστημών: Ψυχολογία, Οικονομικά, και Πολιτικές Επιστήμες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ελληνικά ιδρύματα τα οποία… Read more…

Στη Γερμανία υπάρχει αναβρασμός τα τελευταία χρόνια σχετικά με τις τεχνικές και μεθόδους κρίσης του πανεπιστημιακού συστήματος. Μετά τους δύο επιτυχημένους γύρους της Exzellenzinitiative για την οποία είχα γράψει και είχαμε σχολιάσει εκτενέστατα, ένας ακόμα διαγωνισμός (απ’την ιδιωτική Stiftenverband) δημοσιεύει τα συμπεράσματά του.

Αυτή τη φορά το κριτήριο δεν ήταν η ερευνητική παραγωγή, αλλά η επιβράβευση των καλύτερων προτάσεων για τη βελτίωση των μεθόδων διδασκαλίας και παρεχόμενων προς τους φοιτητές υπηρεσιών. Ενώ δηλαδή η Exzellenzinitiative είχε ως θέμα της την Έρευνα, αυτός ο διαγωνισμός έπιανε τον άλλο μεγάλο πυλώνα της ακαδημαϊκής δραστηριότητας: τη Διδασκαλία. Read more…

Η McKinsey & Company, γνωστή πολυεθνική εταιρεία που ασχολείται με τη συμβουλευτική στο management δημοσίευσε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο σχετικά με το τι απαιτείται για να δημιουργηθούν clusters δημιουργικής πρωτοπορίας σ’έναν τόπο.

Βρήκα εξαιρετική τη συγκεκριμένη πρόταση (η έμφαση δικιά μου):

Our work has shown that critical drivers of innovation vary from sector to sector. The local regulatory environment, for example, is a critical determinant for some sectors; for others, the availability of venture capital or the presence of a demanding local customer base are key. However, the single common factor that drives—or, indeed, constrains—innovation across all sectors is the availability of a well-qualified and specialized talent pool. While a hub’s initial success can often be fueled by relying primarily on local talent, the importance of attracting, developing, and retaining a vibrant base of world-class talent increases as clusters mature and grow in complexity.

Όπως βλέπετε, ακόμα μια ανάλυση της «αγοράς» δείχνει πως το κύριο μέλημα ενός έθνους/τόπου που ενδιαφέρεται για την καινοτομία οφείλει να είναι πάντα η προσέλκυση ταλέντων.

Τι μπορεί να γίνει στην Ελλάδα για να έρθουν (και μείνουν!) να δουλέψουν εξαιρετικοί επιστήμονες;

Λοιπόν, διάβασα το περιβόητο βιβλίο που σας είχα μιλήσει σε παλιότερο post. Θα σας περιγράψω τα πιο σημαντικά συμπεράσματα που βγάζει κάποιος διαβάζοντας κοντά 300 σελίδες «μεσογειακής ακαδημαϊκής κουτοπονηριάς».

Θα επιμείνω μονάχα στον επίλογο του βιβλίου που ακούει στο όνομα η ανταρσία (la rivolta) και ούτε λίγο ούτε πολύ εξηγεί κάποιες επιτυχίες ανθρώπων που αποφάσισαν να αντισταθούν στον πανεπιστημιακό νεποτισμό, ραγιαδισμό, και οικογενειοκρατία. Read more…

Μου ήρθε χθες ένα βιβλίο που παρήγγειλα  και μιλάει για τα ακαδημαϊκά σκάνδαλα της γείτονα χώρας.

Μόλις κυκλοφόρησε στην Ιταλία (μέσα Ιανουαρίου) και είναι άκρως αποκαλυπτικό στα γεγονότα που παρουσιάζει τα οποία, φευ, θυμίζουν τόσο τα δικά μας που λες… κάλλιστα θα μπορούσε να είχε γραφτεί για μας!! Με μία διαφορά: η Ιταλία τα πάει καλύτερα από μας (Nature, 2004).

Διαπλοκές, απειλές, κλεμμένα κονδύλια, στημένες εκλογές καθηγητών, παραγκωνισμοί των άξιων ερευνητών, μαφίες, μασωνίες, Opus Dei, τα έχει όλα και συμφέρει και διαβάζεται σαν νουβέλα. Ούτε ο Dan Brown δεν θα φανταζόταν τόσες ανατροπές…

Όσοι γνωρίζετε ιταλικά σας το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Βρήκα τόσο εύστοχη αυτήν την κουβέντα της κυρίας Βαφειάδη που σας προτείνω όλους σας να την αναλογιστείτε λίγο. Ασχολίαστα πάντα, απλά στο μυαλό σας… έτσι για να πάει καλά το 2009!

Τί είναι το «εθιμικό δίκαιο» στην Ελλάδα; Read more…

Είναι αξιοσημείωτο πόσες άθλιες, εγκαταλελειμένες, μη ανανεωμένες ιστοσελίδες μπορεί να βρει κανείς σερφάροντας στους διαδικτυακούς τόπους των ελληνικών ανώτατων και τεχνολογικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Σ’αυτές προσθέστε και τις ανώτατες εκκλησιαστικές ακαδημίες που θεσμοθετήθηκαν το 2006. Ξεκινώντας απ’τη βιτρίνα (κύρια ιστοσελίδα) του ιδρύματος- που τις περισσότερες φορές υπάρχει- φτάνοντας στις πολλές φορές ανύπαρκτες ή ανενημέρωτες σελίδες των Τομέων και Εργαστηρίων. Σου δίνει την αίσθηση ότι απλά «άρπαξαν» τα κονδύλια για τη δημιουργία των ιστοσελίδων και μετά δεν ξαναενδιαφέρθηκαν για τη χρηστικότητα αυτών.

Η όλη κατάσταση είναι πολύ περίεργη καθώς το πρώτο πράγμα που θα μπορούσε ν’αλλάξει ένα ίδρυμα που θέλει να εκσυγχρονιστεί εξοικονομώντας χρόνο και κόπο στις γραμματείες του είναι να δίνει χρήσιμες διαδικαστικές πληροφορίες (πχ πιστοποιητικά, πληροφορίες καθηγητών, βαθμούς, κλπ) στους φοιτητές του εξ’αποστάσεως. Read more…

Και για το φετινό ακαδημαϊκό έτος 2008/09 διαβάζουμε για την κρίση της περιφέρειας σχετικά με τα άδεια ΤΕΙ (και κάποια ΑΕΙ). Κάποιες ιδέες για πιθανές λύσεις… Read more…