In a global economy that depends on sophisticated innovation and knowledge to drive growth and wealth, a new World Bank report on higher education suggests that low- and middle-income countries should resist the temptation to establish world-class universities to cash in on research earnings and court global prestige before educating their own citizens to high tertiary standards.

Νομίζω όσο όρεξη να έχουμε στην Ελλάδα, τέτοια ιδρύματα δεν θα δούμε. Ιδιαίτερα τώρα μεσούσης οικονομικής κρίσης.

Ο προβληματισμός αυτός μου γεννήθηκε πρόσφατα από ένα κείμενο που διάβαζα για τις θέσεις της Συνόδου των Πρυτάνεων. Σε κάποιο σημείο γράφει:

Ταυτόχρονα, το ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι αυτό που παράγει το 75% του συνολικού ερευνητικού προϊόντος στην Ελλάδα και μάλιστα χωρίς κρατική χρηματοδότηση τα τελευταία χρόνια, είναι αυτό που μορφώνει τους νέους επιστήμονες, έχει στις τάξεις του καθηγητές με ιδιαίτερη διεθνή αναγνώριση και με ίδιες δυνάμεις κατακτά διεθνείς διακρίσεις (Το ΕΜΠ είναι δέκατο στην κατάταξη των ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων).

Δέκατο; Ευχάριστη έκπληξη, αλλά σε ποιό σύμπαν και με ποιά κριτήρια; Προσέξτε τώρα το επικοινωνιακό τρικ: λέει πως «είναι δέκατο στην κατάταξη των ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων». Τεχνικά δεν είναι λάθος, είναι όντως δέκατο σε μια κατάταξη overall. Αλλά, όπως σωστά λέει ο Πάσχος Μανδραβέλης σ’ένα άρθρο του, αυτήν την κατάταξη οφείλουμε να την πάρουμε cum grano salis. Άσε που (με λίγο trimming των κριτηρίων) βγαίνει τρίτο σε reputation το ΕΜΠ σε έναν δείκτη και τρίτο το ΑΠΘ σε diversity. Φανταστείτε τώρα έναν περιχαρή επικοινωνιολόγο του ιδρύματος να ανακοινώνει πως «το ίδρυμά μας είναι 3ο στην Ευρώπη»… Ε, δεν είναι τόσο απλά. Υπάρχουν ένα σωρό άλλοι δείκτες με αντικειμενικά κριτήρια που δε συμφωνούν.

Ελπίζω στο μέλλον οι αξιολογήσεις να συνεχιστούν, αλλά τα κριτήρια που θα μετρούνται να είναι γνωστά και αποδεκτά από πριν. Πρέπει πάντα να είμαστε προσεκτικοί σε οποιαδήποτε βαρύγδουπη αξιολογική δήλωση. Ιδιαίτερα σε επίπεδο ιδρυμάτων/σχολών, ίσως είναι καλό να υιοθετηθεί κάποιος συνιστάμενος (synthetic) μετα-δείκτης.

3 premières Initiatives d’excellence retenues

L’action “Initiatives d’excellence”, dotée de 7,7 milliards d’euros, vise à faire émerger de 5 à 10 pôles d’enseignement supérieur et de recherche de rang international, capables de rivaliser avec les meilleures universités du monde.

A l’issue de ce premier appel à projets lancé à l’automne 2010 qui avait recueilli 17 candidatures en début d’année 2011, 3 premières Initiatives d’excellence viennent d’être retenues :

• Idex Bordeaux, portée par le PRES “Université de Bordeaux” rassemblant les 4 universités, l’Institut polytechnique de Bordeaux et Sciences Po Bordeaux,
• Unistra portée par l’Université de Strasbourg, unifiée en 2009 à partir des 3 universités Louis Pasteur, Marc Bloch et Robert Schumann,
• Paris Sciences et Lettres (PSL) portée par une Fondation de coopération scientifique associant 13 partenaires dont le Collège de France, l’Ecole normale supérieure, l’Université Paris-Dauphine, l’ESPCI ParisTech, Chimie ParisTech, l’Observatoire de Paris, l’Institut Curie, l’Institut Louis Bachelier.

Μακάρι!

As the main objective of the Bologna Process since its inception in 1999, the EHEA was meant to ensure more comparable, compatible and coherent systems of higher education in Europe. Between 1999 – 2010, all the efforts of the Bologna Process members were targeted to creating the European Higher Education Area, that became reality with the Budapest-Vienna Declaration of March, 2010. The next decade will be aimed at consolidating the EHEA and thus the current EHEA permanent website will play a key role in this process of intense internal and external communication.

Στον ιστοτόπο της EHEA θα βρείτε διάφορες πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία της Μπολώνια και πως εξελίσσεται στα διάφορα ευρωπαϊκά κράτη. Να δούμε και τι πορίσματα θα βγουν απ’την Plenary session of the Council of Europe’s Steering Committee on Higher Education and Research (CDESR) που συνεδρίαζε στο Στρασβούργο χθες και σήμερα.

Φυσικά και έγινε πολιτική εκμετάλλευση απ’τους αντιπάλους του, αλλά όσο είδα κι εγώ τα σημεία της αντιγραφής, η λογοκλοπή ήταν εκεί… ακόμα κι αν έγινε άθελά του (!!) έκανε καλά το Πανεπιστήμιο του Bayreuth να ανακαλέσει τον τίτλο του. Ο ίδιος οδηγήθηκε σε παραίτηση λίγες μέρες μετά.

Περισσότερα δεν χρειάζεται να γράψω εδώ, μπορείτε να τα βρείτε στο Διαδίκτυο. Τόσο θέσεις που υποστηρίζουν τον Γερμανό ευγενή και μικραίνουν την ευθύνη του, όσο και αντίθετες που τον καταδικάζουν σε υποχρεωτική και δια βίου παραίτηση απ’την πολιτική σκηνή.

Τρία ερωτήματα μου γεννήθηκαν που θα ήθελα να συζητήσουμε:

• τι ευθύνη έχουν οι επιβλέποντες καθηγητές σε ένα τέτοιο σκάνδαλο;
• πότε θα δούμε ένα παρόμοιο ξάφρισμα στις διδακτορικές διατριβές Ελλήνων πολιτικών και άλλων επιφανών τηλε-μαϊντανών;
• γιατί η Γερμανία να μπορεί να ξηλώσει μέσα σε λίγες εβδομάδες ίσως τον πιο δυναμικό της νέο πολιτικό κι εμείς να χρειαζόμαστε τόσα χρόνια (αν ποτέ!) για να καταδικάσουμε παρόμοιες ή και πιο οφθαλμοφανείς λογοκλοπές απλών διδασκόντων;

Δεν είναι πρώτη φορά στην Ιστορία που γίνεται λόγος για τον περιορισμό του Ασύλου. Κατά την αυτοκρατορική περίοδο της Ρώμης οι ιεροί χώροι, που παρείχαν άσυλο, είχαν αυξηθεί υπερβολικά (για να προστατεύονται όλοι οι αντιφρονούντες υπόδουλοι) και για αυτό οι Ρωμαίοι αναγκάστηκαν να τους περιορίσουν για να αποφεύγεται η υπόθαλψη “ταραχοποιών στοιχείων”. Σήμερα, η λέξη “άσυλο” χρησιμοποιείται, κυρίως, για να δηλώσει το πανεπιστημιακό άσυλο, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχει και το διπλωματικό, το οικογενειακό αλλά και το πολιτικό άσυλο. Η λέξη παράγεται από το στερητικό -α- και το ρήμα “συλάω, -ω” και δήλωνε, αρχικά, τον απαραβίαστο χώρο, που δεν επιτρέπεται να βεβηλωθεί και ως εκ τούτου προσδιόριζε τον ασφαλή χώρο. Το ρήμα συλώ όριζε τη “λαφυραγώγηση νεκρού και ίσως να προέρχεται από τα ουσιαστικά “σύλα” ή “σύλαι” τα οποία δήλωναν “ την κατάληψη του πλοίου και την κατάσχεση του εμπορεύματος”. Η λέξη χρησιμοποιείται από τον 5ο αιώνα π.Χ. (Ευριπίδης, Μηδ. 727-728). Το πνεύμα του άσυλου συναντάται και το 467 π.Χ, έτος που διδάχτηκαν «Ικέτιδες» του Αισχύλου. Η λέξη, αρχικά, προσδιόριζε ναούς ή ιερούς τόπους (απ΄ εδώ και η λ. “ιερόσυλος”) και κανένας δεν μπορούσε να πειράξει όποιον ζητούσε προστασία. Παράγωγες λέξεις: συλητής (: άρπαγας, ληστής), σύληση. Η λέξη πέρασε στα λατινικά ως asylum και απ’ εκεί σε όλες τις γλώσσες της Εσπερίας: Ιταλικά: asilo, Γαλλικά: asile, Γερμανικά: asyl, Αγγλικά: asylum.

Το πανεπιστημιακό άσυλο καθιερώθηκε το 1088 στο πανεπιστήμιο της Μπολόνια (Ιταλία) με το Authentica Habita (ή Constitutio Habita) και σκοπός του ήταν να προστατευτούν οι διανοούμενοι από την αυθαιρεσία της παπικής εκκλησίας. Στα νεότερα χρόνια χώροι προστασίας ανθρώπων με ιδιαίτερα ψυχικά ή κοινωνικά προβλήματα ονομάστηκαν “άσυλα” (άσυλο ανιάτων, αστέγων, κ.α). Σύγχρονη είναι και η παρεξηγημένη νομική επινόηση “βουλευτική ασυλία”

Διαβάστε ένα μικρό αφιέρωμα στο άσυλο: την ιστορία του ασύλου, την πρώτη καταπάτηση ασύλου στην αρχαιότητα, την πρώτη καταπάτηση πανεπιστημιακού ασύλου (τα Γαλβανικά), Τι ακριβώς ορίζει ο σύγχρονος νόμος/ τι ισχύει στο εξωτερικό,τις απόψεις των: Πανούση, Γεωργοσόπουλου, Δανίκα, Παντούλα

—

Το λήμμα της αγγλικής Βικιπαίδειας για την Authentica Habita.  Έχει κι ένα μικρό λαθάκι ο κ. Δαμιανός, η Authentica Habita συγγράφηκε κοντά έναν αιώνα μετά την ίδρυση του πανεπιστημίου της Μπολώνια. Πάντως έχει πολύ ενδιαφέρον πως αλλάζει ο ρόλος του Ασύλου μέσα στους αιώνες…

*η αναδημοσίευση επιτρέπεται φτάνει να δίνεται αναφορά στην πηγή

Η δια βίου αυτή αξιολόγηση παρέχει μια αντικειμενική βάση για τις εξελίξεις σε όλες τις βαθμίδες, αλλά και για την αξιοκρατική διάκριση μεταξύ ομοβάθμιων Καθηγητών, και είναι χρήσιμη σε ανταγωνιστικές διαδικασίες όπως η χρηματοδότηση προγραμμάτων και ερευνητικών υποτροφιών. Η πρόταση μας για διαβούλευση είναι η υιοθέτηση μιας Ανεξάρτητης Εθνικής Αρχής Αξιολόγησης Πανεπιστημιακών, που θα αναπτύξει αξιόπιστα διαφανή κριτήρια αξιολόγησης ανά επιστημονικό πεδίο, ως ένα απαραίτητο βήμα για την δημιουργία ενός αξιοκρατικού ασφαλούς περιβάλλοντος όπου οι Καθηγητές θα μπορούν να εκτελούν απερίσπαστοι τα ερευνητικά και διδακτικά τους καθήκοντα.

Το άρθρο έχει συνταχθεί από τους Νίκο Γεωργαντζή και Μανόλη Πετράκη της Ομάδας Ελλήνων Οικονομολόγων για την Αναμόρφωση. Το πλήρες κείμενο εδώ.

Τυχαία διάβαζα για την καινούργια ανάθεση του Ιωάννη Ιωαννίδη στo κέντρο έρευνας για την Προληπτική Ιατρική στο Stanford. Στο profile του γράφει πως είναι on leave απ’τον Αύγουστο απ’τα Ιωάννινα. Θα γυρίσει ποτέ; Ας ελπίσουμε…

This is Ioannidis’s moment. As medical costs hamper the economy and impede deficit-reduction efforts, policymakers and businesses are desperate to cut them without sacrificing sick people. One no-brainer solution is to use and pay for only treatments that work. But if Ioannidis is right, most biomedical studies are wrong.

Το κείμενό μας περιέχει συγκεκριμένες προτάσεις τόσο για τη σύνθεση όσο και για τον τρόπο επιλογής των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Επιπλέον, προσφέρει ένα σαφέστερο περίγραμμα των «εξουσιών» του Συμβουλίου. Επίσης, προτείνουμε τη θέσπιση μιας θέσης Γραμματέα Διοίκησης και Διαχείρισης σε κάθε Ίδρυμα. Η θέση είναι παρόμοια με αυτήν του αντιπροέδρου Διοίκησης και Οικονομικών που υπάρχει στη διοικητική δομή των περισσότερων πανεπιστημίων του εξωτερικού. Θεωρούμε ότι αυτό είναι ένα κρίσιμο θέμα που το Σχέδιο του Υπουργείου δεν το αντιμετωπίζει. Προτείνουμε συγκεκριμένη φόρμουλα για τη συμμετοχή των φοιτητών και του διοικητικού προσωπικού στα όργανα τον Ιδρυμάτων τη στιγμή που οι προτάσεις του Υπουργείου πάνω στο θέμα είναι τελείως αόριστες. Τέλος, τασσόμαστε σαφώς υπέρ της θέσπισης μιας Ανεξάρτητης Αρχής για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και περιγράφουμε με συγκεκριμένο τρόπο τις αρμοδιότητές της.

Όπως λένε και οι ίδιοι, η έμφαση του κειμένου επικεντρώνεται στη δομή του μηχανισμού λήψης αποφάσεων στην ελληνική Ανώτατη Παιδεία.