Greek University Reform Forum

Το βιβλίο αυτό είναι μια συλλογή κειμένων του νεοεκλεγέντος πρύτανη του ΑΠΘ τα οποία δημοσιεύτηκαν στον Τύπο ή στο μπλογκ του (στο οποίο, παρεμπιπτόντως, δεν επιτρέπεται σχολιασμός), ελαφρώς επεξεργασμένα. Το γεγονός αυτό δεν αναφέρεται πουθενά, αν και θα έπρεπε, δίνοντας έτσι την εσφαλμένη εντύπωση τι πρόκειται για πρωτογενές υλικό. Η επεξεργασία δεν απάλειψε την επαναληπτικότητα: τα ίδια (τετριμμένα) πράγματα λέγονται ξανά και ξανά προκαλώντας κόπωση στον αναγνώστη. Πέρα απ’ αυτό, βρίσκω το βιβλίο ρηχό, κοινότοπο, εν πολλοίς άστοχο, και (ισχυρίζομαι) ανέντιμο. Με την τελευταία αυτή λέξη εννοώ έναν λόγο που δεν είναι ειλικρινής αλλά υπηρετεί σκοπιμότητες. Σπάνια μπορούσα να διαβάσω μερικές γραμμές χωρίς να εξοργιστώ.

Σελ. 18 «Η εκπαίδευση λοιπόν σήμερα … είναι μονόπλευρα προσανατολισμένη στην εξειδίκευση και την κατάρτιση, έχοντας ως κεντρική επιδίωξη την ένταξη στην αγορά εργασίας»

Εντελώς άστοχο. Η εγκύκλιος παιδεία καλύπτεται από την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου δεν υπάρχει καμία εξειδίκευση, αν εξαιρέσει κανείς τις τελευταίες τάξεις του Λυκείου. Αν ο συγγραφέας διαφωνεί με τις κατευθύνσεις στο Λύκειο ας το πει ξεκάθαρα, ίσως και να συμφωνήσω. Η ανώτατη εκπαίδευση είναι εκ φύσεως εξειδικευμένη και συνδέεται αναπόφευκτα με την επαγγελματική αποκατάσταση. Τι δηλαδή, σπουδάζει κανείς γιατρός ή μηχανικός για να καλλιεργήσει απλώς «το νου και την ψυχή» χωρίς να περιμένει να ασκήσει το επάγγελμα; Μπορεί αυτό να ισχύει για κάποιες ανθρωπιστικές σπουδές αλλά όχι για την πλειοψηφία των σχολών. Ας σταματήσει πια αυτή η ανούσια φλυαρία.

Σελ. 19 «Με τις αίθουσες διδασκαλίας να μένουν άδειες στις ώρες της κυρίως εκπαιδευτικής διαδικασίας».
Σελ. 20 «αφήνοντας εκτός ημερησίας διατάξεως τον εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων σπουδών»

Αυτά λέγονται χωρίς την παραμικρή προσπάθεια εντοπισμού των αιτίων! Πού είναι η «διεισδυτικότητα» που είδε ο κ. Μάνθος κατά την βιβλιοπαρουσίαση; Ο εκσυγχρονισμός των προγραμμάτων σπουδών είναι αποκλειστική ευθύνη της πανεπιστημιακής κοινότητας. Αλλά ο συγγραφέας αποφεύγει συστηματικά να αποδώσει οποιαδήποτε ευθύνη σε αυτήν, για προφανείς λόγους (ψηφοφόροι του είναι).

Σελ. 25. «Αυτό που χρειάζεται σήμερα λοιπόν το εκπαιδευτικό σύστημα δεν είναι απλώς μια ακόμη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Αλλά μια ευρύτερη «μορφωτική επανάσταση», με πρωταγωνιστές, όπως εισηγείται ο φωτισμένος καθηγητής Χρίστος Τσολάκης, τους Δασκάλους του Κόσμου, τους Δασκάλους Χωρίς Σύνορα. Που θα αναλάβουν την πρωτοβουλία της επιστροφής της Παιδείας στη χώρα όπου γεννήθηκαν οι θεμελιώδεις αξίες του σύγχρονου πολιτισμού»

Και πώς θα γίνει αυτό παρακαλώ; Θα πιαστούμε χέρι-χέρι και θα αρχίσουμε να τραγουδάμε το Kumbaya;

Σελ. 30. Όπως κάθε αριστερίζων λαϊκιστής, ο κ. Μυλόπουλος παρουσιάζει τα οικονομικά δεδομένα όπως τον συμφέρει. Πρώτον, μιλάει για χρηματοδότηση της Παιδείας συνολικά, που είναι χαμηλή, και όχι ειδικά για την τριτοβάθμια, που είναι επαρκής. Δεύτερον, παρουσιάζει τα δεδομένα ανά σπουδαστή, δηλαδή Χ/Σ. Εκεί φυσικά υστερούμε, όχι γιατί είναι μικρό το Χ, αλλά γιατί είναι μεγάλο το Σ (Η Ελλάδα έχει από τα μεγαλύτερα Σ αναλογικά με τον πληθυσμό της). Αλλά την μείωση του Σ δεν την προτείνει ως εναλλακτική λύση.

Σελ. 33. Η «μεταρρύθμιση» Γιαννάκου καταγγέλλεται ως «νεοφιλελεύθερη». Συμφωνώ ότι δεν επρόκειτο για ουσιαστική μεταρρύθμιση, αλλά θεωρώ την κατηγορία περί «νεοφιλελευθερισμού» άστοχη. Αν η κα Γιαννάκου αποφάσιζε να ιδιωτικοποιήσει τα σχολεία και τα πανεπιστήμια και να εκδώσει κουπόνια εκπαίδευσης, τότε θα μπορούσε κανείς να την χαρακτηρίσει νεοφιλελεύθερη. Αυτό που έγινε ήταν μια χλιαρή και άτολμη προσπάθεια αυστηροποίησης των σπουδών. Η σοφία των προτάσεων της επιτροπής Βερέμη είναι συζητήσιμη αλλά οι προθέσεις τους αγνές. Καμία σχέση με «εμπορευματοποίηση» και τέτοιες ανοησίες.

Σε. 36. «Κεντρική επιδίωξη των λεπτομερών διατάξεων ήταν να περιοριστεί κατά το δυνατόν η αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων, υπαγορεύοντας μέχρι και τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας τους, ως εάν επρόκειτο για στρατώνες»

Εξωφρενικά άστοχο και άδικο. Η (αυτονόητη) υποχρέωση των πανεπιστημίων να συντάξουν εσωτερικό κανονισμό υπάρχει από το 1992, αλλά τα μισά σχεδόν πανεπιστήμια δεν το έχουν κάνει μέχρι τώρα. Ως μέσο πίεσης η κυβέρνηση είπε: αν δεν συντάξετε εσωτερικό κανονισμό, θα το κάνουμε εμείς για σας. Και το έκαναν.

Σελ. 51. «οι σχολές των περιφερειακών ΤΕΙ που έκλεισαν ή αναγκάστηκαν να λειτουργήσουν χωρίς πρωτοετείς σπουδαστές αντιστοιχούν σε χρήσιμες για τη χώρα και ενδιαφέρουσες για τους νέους ειδικότητες με καλές προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης».

Πρώτα απ’ όλα, δεν ξέρω να έκλεισε κανένα τμήμα. Δεύτερον, πώς τεκμηριώνεται αυτό που ο συγγραφέας ισχυρίζεται; Έχει στοιχεία για τους ρυθμούς αποφοίτησης και επαγγελματικής αποκατάστασης των τμημάτων αυτών; Σε μια εποχή που η πρώτη προτεραιότητα όλων των παιδιών είναι η επαγγελματική αποκατάσταση, γιατί δεν κατορθώνουν αυτά τα τμήματα να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των σπουδαστών; Άρα, ένα από τα δύο ισχύει: είτε οι μαθητές δεν είναι σωστά πληροφορημένοι ή ο συγγραφέας λέει ό,τι του κατέβει.

Σελ. 55. «Παρεμβάσεις … [που] υποβάθμισαν τη δημόσια εκπαίδευση και περιόρισαν το δικαίωμα της ισότιμης πρόσβασης στη γνώση, στερώντας με τον τρόπο αυτόν τις ίσες ευκαιρίες …»

Μπούρδες. Πρόσβαση στη γνώση (διάβαζε επαγγελματικό δικαίωμα) ανεξαρτήτως προσόντων; Οί ίσες ευκαιρίες αφορούν την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση, όχι τα προσόντα. Είναι απλό, αλλά οι λαϊκιστές προτιμούν να θολώνουν τα νερά. Οι κοινωνικές ανισότητες είναι ένα σημαντικό θέμα που απαιτεί σοβαρή συζήτηση, κάτι που δεν υπάρχει σ’ αυτό το βιβλίο.

Σελ. 56 «την επομένη των εκλογών του 2004 αντικαταστάθηκαν στις θέσεις ευθύνης [στη διοίκηση της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης] έμπειροι εκπαιδευτικοί με μεταπτυχιακά και διδακτορικά διπλώματα, από κομματικά στελέχη χωρίς επιστημονικό κύρος και εκπαιδευτική εμπειρία»

Αυτό είναι ανεύθυνη υπερβολή, για να μην πω ψέμμα. Τον προκαλώ να το τεκμηριώσει. Τον Αύγουστο του 2004 έγιναν κρίσεις για στελέχη εκπαίδευσης. Δεν ισχυρίζομαι ότι δεν υπεισήλθαν κομματικά κριτήρια στις κρίσεις, υπεισήλθαν (κακώς!). Αλλά ΔΕΝ αγνοήθηκαν τα τυπικά προσόντα. Ακολουθήθηκε μια αντικειμενική διαδικασία με μοριοδότηση προσόντων και μόνο όσοι είχαν αυξημένα προσόντα προωθήθηκαν στο συμβούλιο επιλογής. Μεταξύ αυτών κάποιοι ευνοήθηκαν. Αλλά δεν μπορείς να πεις ότι ήταν στελέχη χωρίς κύρος και εμπειρία. Αυτό φαίνεται και από τον πολύ μικρό αριθμό ενστάσεων που υποβλήθηκαν από υποψηφίους που δεν επιλέχθηκαν. Ο έκδηλος κομματισμός όμως του συγγραφέα τον οδηγεί στο να διαστρεβλώσει ανεπίτρεπτα την πραγματικότητα.

Σελ. 58. «Η τότε αξιωματική αντιπολίτευση, αποδεχόμενη να συμμετάσχει ουσιαστικά άνευ όρων σε έναν «διακοσμητικό» διάλογο που πρότεινε η τότε κυβέρνηση, απέδειξε για μία ακόμα φορά ότι θέτει την εκπαίδευση υπεράνω μικροπολιτικών αντιθέσεων και σκοπιμοτήτων».

Η μεροληψία του συγγραφέα εδώ είναι τόσο έκδηλη που σε βγάζει από τα ρούχα σου. Πόσο περισσότερο μπορεί να εξευτελιστεί κάποιος στην προσπάθειά του να κολακέψει το νυν κυβερνητικό κόμμα; Πόσο πιο γλοιώδης μπορεί να γίνει; Πόσο περισσότερο μπορεί πια να προσβάλει την νοημοσύνη μας όταν λέει ότι το ΠΑΣΟΚ είναι (και προφανώς υπονοεί ότι ήταν πάντα) υπεράνω μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων; Πώς αντέχει ένας «πανεπιστημιακός δάσκαλος» να φαίνεται κομματικότερος των βουλευτών του κόμματος που γλείφει ασύστολα; Σε κανένα σημείο του βιβλίου δεν ασκεί κριτική στο ΠΑΣΟΚ. Ούτε για «ξεκάρφωμα» ρε παιδί μου! Ολόκληρο το βιβλίο θυμίζει δελτίο τύπου του ΠΑΣΟΚ και μάλιστα της πιο παλαιοκομματικής νοοτροπίας (ο Πεταλωτής είναι ασύγκριτα πιο μετρημένος και αντικειμενικός στις δηλώσεις του).

Σελ. 31. «ενισχύθηκε ο κομματισμός στα πανεπιστήμια…»

Οποία υποκρισία. Ο κομματικότερος των κομματικών θρηνεί για τον κομματισμό στα πανεπιστήμια!

Σελ. 61. «… με τους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων καθημαγμένους, οικονομικά εξουθενωμένους …»

Όπα μεγάλε, κόψε κάτι. Tην οικονομική κατάσταση των πανεπιστημιακών την συζητήσαμε λεπτομερώς σε σχετικό ποστ και την βρήκαμε αρκετά αξιοπρεπή.

Σελ. 75. Η συνταγή για την βελτίωση του δημόσιου πανεπιστημίου κατά τον συγγραφέα είναι η εξής: «Από την βελτίωση της δημόσιας χρηματοδότησης … μέχρι τη θεσμοθέτηση της ουσιαστικής αυτοτέλειας των δημόσιων πανεπιστημίων μέσω ενός λιτού νόμου-πλαισίου».

Η καραμέλα της «πλήρους αυτοτέλειας» αναμασάται από πολλούς χωρίς να μπαίνει κανείς στον κόπο να μας εξηγήσει τι ακριβώς περιλαμβάνει, πέρα από τον καθορισμό του αριθμού των εισακτέων. Πρέπει ένα πανεπιστήμιο να είναι ελεύθερο να προσλαμβάνει όσους θέλει και να στέλνει τον λογαριασμό στο κράτος; Στη σελ. 44 ο συγγραφέας ασκεί κριτική στη διάταξη του νόμου Γιαννάκου που προβλέπει εκ των υστέρων έλεγχο νομιμότητας των εκλογών μελών ΔΕΠ. Φανταστείτε τι θα σήμαινε η απουσία αυτής της διάταξης για το τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας του ΕΚΠΑ. Καλά, δεν απαιτούμε να διαβάζει το GURF ο κ. Μυλόπουλος, εφημερίδες δεν διαβάζει;

Σελ. 117. «Η διαδικασία της εξωτερικής αξιολόγησης να προχωρήσει μόνον όταν επουλωθούν οι πληγές που θα διαπιστωθούν από την εσωτερική αξιολόγηση και μόνο με την προϋπόθεση ότι η δημόσια χρηματοδότηση της Παιδείας θα αυξηθεί στο ύψος του μέσου ευρωπαϊκού όρου»

Απαράδεκτη θέση. Απαξιώ να το απαντήσω.

Σελ. 126. «η ακραία, είναι αλήθεια, αντίδρασή τους όταν απειλήθηκε με άλωση το τελευταίο, μη εμπορευματοποιημένο οχυρό σ’ αυτήν τη χώρα: το δημόσιο πανεπιστήμιο»

Δεν έχει καταλάβει ο συγγραφέας ότι το δημόσιο πανεπιστήμιο έχει ήδη αλωθεί από ιδιωτικά συμφέροντα: τα συμφέροντα των εργαζομένων σε αυτά; Αυτά δεν μετράνε, δεν είναι ιδιωτικά;

Σελ. 135. «… οι εμπνευστές της νεοφιλελεύθερης πολιτικής που οδήγησε στην διάλυση της κοινωνικής συνοχής … είναι οι φυσικοί και ηθικοί αυτουργοί της «ζαρντινιέρας» και της εκτέλεσης του 15χρονου Αλέξη»

Ε όχι. Είναι ξεδιάντροπο να αποπειράται κανείς πολιτική εκμετάλλευση του τραγικού αυτού γεγονότος. Ούτε ο Αλαβάνος δεν είπε τέτοια πράγματα. Προσοχή: όχι μόνο «ηθικοί» αλλά και «φυσικοί» αυτουργοί! Έχει επίγνωση του τι γράφει ή βρίσκεται σε κατάσταση κομματικής μέθης;

Σελ. 143. «Η βία, από όπου κι αν προέρχεται, πρέπει να αποφευχθεί. Άλλωστε η βία φέρνει βία. Γι’ αυτό και η κατασταλτική αντιμετώπιση της βίας στην περίπτωση του πανεπιστημίου, μόνο κακό μπορεί να προκαλέσει»

Όσο κι αν φαίνεται παράδοξο, αυτή είναι η νοοτροπία που ΕΞΕΘΡΕΨΕ τη βία στα ελληνικά πανεπιστήμια. Διότι όταν αποκηρύσσεις την θεμιτή (και επιβεβλημένη) κατασταλτική βία με σκοπό την τήρηση της τάξης και της νομιμότητας, αφήνεις το πεδίο ανοικτό στη βία του κάθε γκρουπούσκουλου. Η ατιμωρησία και η ανομία εκθρέφει τη βία, όχι η καταστολή. Πολιτικές κατευνασμού των αριστερίστικων ομάδων θα κάνουν την κατάσταση χειρότερη.

Σελ. 154. Μιλάει για κρίση αξιών. Σωστά, υπάρχει. Μιλάει για τις αξίες «τηε αλληλεγγύης, της κοινωνικής συνείδησης, της κοινωνικής ευθύνης και της περιβαλλοντικής ηθικής…. τις κλασικές ανθρωπιστικές αξίες της αρετής, της ευψυχίας, της αυτογνωσίας, της αγάπης και της δικαιοσύνης». Ωραία αυτά. Αλλά ξεχνάει μου φαίνεται τις αξίες της ειλικρίνειας, της αντικειμενικότητας, της αμεροληψίας, της ανιδιοτέλειας και της παρρησίας.

Υπάρχουν και πολλά άλλα σημεία με ανακρίβειες και αστοχίες αλλά δεν αξίζει να σπαταλήσω άλλο το χρόνο μου.

Για να είμαι δίκαιος, υπάρχουν και μερικές θέσεις του κ. Μυλόπουλου με τις οποίες συμφωνώ: η αντίθεση στις καταλήψεις, η θέση ότι δεν ευθύνεται το άσυλο για όλα τα προβλήματα εγκληματικότητας, κάποιες θέσεις σχετικά με τα κολέγια, κ.ά. Αλλά έχω την εντύπωση ότι και αυτά ακόμα διατυπώνονται με σκοπιμότητα τον εναρμονισμό του γράφοντος με τις θέσεις του κόμματος το οποίο υπηρετεί. Κλείνουμε το μάτι στις Συσπειρώσεις για να έχουμε ενδοπανεπιστημιακή στήριξη, αλλά φροντίζουμε και να μην αποκλίνουμε πολύ από την κομματική γραμμή που θα μας εξασφαλίσει το πολιτικό μας μέλλον. Συγκεκριμένες προτάσεις δεν υπάρχουν, πέρα από ευρέως διαδεδομένες ιδέες όπως η στάθμιση ψήφου φοιτητών. Το βιβλίο αυτό είναι βασικά άχρηστο.