η-συγγράμματα
Μια καλή ευκαιρία τόσο για την αναβάθμιση του συστήματος των συγγραμμάτων όσο και για το ψαλίδισμα του κόστους της εκτύπωσης και διάθεσης των βιβλίων θα μπορούσε να είναι η ηλεκτρονική τους έκδοση (όπως προβλέπεται ήδη απ’το νέο νομοσχέδιο για την Παιδεία). Αν αρχίσουν να το προγραμματίζουν από τώρα σε 4-5 χρόνια θα μπορούσε να είναι πλήρως εφικτό, παράλληλα με την πτώση του κόστους ελαφρών υπολογιστών (netbook, tablet) και τη διείσδυση τίτλων απ’την ξένη αγορά.
Στο εξωτερικό (ΗΠΑ) προβλέπεται ένας στα πέντε τίτλους να είναι ψηφιακός κατά το 2014.
Categories: Uncategorized
Το σύστημα θα μπορούσε εύκολα να επεκταθεί και στις σημειώσεις των διδασκόντων.
Φτάνει το ΥΠΕΠΘ να αγοράσει (ή ενοικιάσει) ένα τέτοιο μηχάνημα όπου λέκτορες και καθηγητές θα μπορούν να στέλνουν τα συγγράμματά τους. Από απλές φωτοτυπίες έως σπάνια σκληρόδετα βιβλία.
Αυτό θα έλθει κόντρα σε ΤΕΡΑΣΤΙΑ εκδοτικά συμφέροντα.Ποιός θα το αποτολμήσει?
Εχμ, φαντάζομαι κι ελπίζω η Πολιτεία μέσω του ΥΠΕΠΘ. Οι εκδοτικοί οίκοι δεν έχουν λόγο σ’αυτήν την εξέλιξη, άσε που μπορούν κάλλιστα να συνεχίζουν να εκδίδουν στο χαρτί τα συγγράμματα για όσους φοιτητές επιθυμούν να συνεχίζουν να τα αγοράζουν στην φυσική τους έκδοση.
Το ΥΠΕΠΘ και τα πανεπιστήμια πρέπει να έρθουν σε συμφωνία με τους εκδοτικούς οίκους του εξωτερικού (αν πρόκειται για μεταφρασμένα συγγράμματα) ή τους ίδιους τους Έλληνες συγγραφείς (αν πρόκειται για εγχώρια συγγράμματα ή σημειώσεις). Λογικά οι συγγραφείς δεν θα χάσουν τίποτα απ’τα πνευματικά τους δικαιώματα, το ίδιο ποσοστό θα παίρνουν απλά βγαίνει απ’τη μέση ο μεσάζοντας δηλαδή όλη εκείνη η αλυσίδα παραγωγής χαρτιού, τυπογραφίας, και διανομής των βιβλίων.
Σίγουρα θα υπάρχουν κάποιες αντιδράσεις αλλά αν το ΥΠΕΠΘ το παίξει τελεσίδικο- όπως στο κάτω κάτω λέει ήδη για το 2011- τότε μπορεί να βγει κάτι. Οι σπουδαστές πάντως σίγουρα θα κερδίσουν με την ταχύτατη διανομή ενός ή περισσοτέρων συγγραμμάτων.
@Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
Πίσω από τους εκδότες είναι οι συγγραφείς… Αυτούς ΤΙ τους συμφέρει η “ψηφιακή αγορά”?
Αν παμε στο θέμα των εκδοτών ίσως θα δούμε ότι “είναι πολλά τα λεφτά Άρη”, ιδιαίτερα σε ότι αφορά τιμολογήσεις συγγραμμάτων. Αυτό, σε συνδυασμό με τη διαφθορά που μας δέρνει, δεν εμπνέει και πολλές ελπίδες. Εκτός κι αν η κυβέρνηση αποφασίσει να συγκρουστεί με τη διαφθορά, κάτι το οποίο φαίνεται απίθανο.
Περιττό έξοδο όταν η χώρα έχει τεράστια ανάγκη μείωσης των δαπανών και όταν ακόμη και οι τεχνολογικές προηγμένες ΗΠΑ αναφέρονται μόνο για 20% σε ψηφιακή μορφή και σε ορίζοντα 4ετίας.
Στις παρούσες συνθήκες χρειάζεται ιεράρχηση προτεραιοτήτων. Στο θέμα των συγγραμάτων, η καλύτερη επιλογή θα ήταν να καταργηθεί το δωρεάν σύγγραμμα…
Απάντησα ήδη. Ξαναδιάβασε.
Οι τεχνολογικά προηγμένες ΗΠΑ αναφέρονται για τους ιδιωτικούς εκδοτικούς οίκους εκεί που το πρόβλημα έχει λυθεί ήδη καθώς… δεν υπήρχε ποτέ. Το δωρεάν σύγγραμμα δεν νοείται.
Στην Ελλάδα υπάρχει και είναι κεκτημένο όπως η δημόσια δωρεάν προπτυχιακή εκπαίδευση. Μπορεί να μη σ’αρέσει- ούτε εμένα- αλλά έτσι είναι. Το κόστος ψηφοποίησης και ηλεκτρονική διάθεσης των βιβλίων είναι φοβερά χαμηλό ανά βιβλίο, ιδιαίτερα αν γίνει σε μεγάλη κλίμακα και κεντρικά (απ’το ΥΠΕΠΘ).
Αυτό που δε γνωρίζω είναι ως πότε είναι δεσμευμένοι οι ακαδημαϊκοί με τους εκδοτικούς τους οίκους. Αυτό μπορεί να είναι πρόβλημα. Αν με την επόμενη έκδοση του βιβλίου τους μπορούν να επιλέξουν εκ νέου εκδοτικό οίκο τότε δεν υπάρχει θέμα. Αν τουναντίον έχουν δέσμευση να εκδίδουν για τα επόμενα πχ 10 χρόνια στον ίδιο οίκο, ναι υπάρχει πρόβλημα.
Όπως και να’χει, το όλο σύστημα θα μπορούσε να ξεκινήσει πιλοτικά με τις σημειώσεις των καθηγητών που είναι ελεύθερες.
“Στην Ελλάδα υπάρχει και είναι κεκτημένο όπως η δημόσια δωρεάν προπτυχιακή εκπαίδευση.”
Δεν υφίστανται κεκτημένα όταν το ΔΝΤ είναι προ των θυρών και η χώρα ουσιαστικά χρεοκοπημένη…
@αν
Δεν είδα κανέναν Υπουργό να μιλάει για κατάργηση της δωρεάν εκπαίδευσης στην Ελλάδα, οπότε πάμε παρακάτω.
@Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
Όταν έρχεται το ΔΝΤ, οι υπουργοί έρχονται σε δεύτερη μοίρα… Οι διάφοροι Πανάρετοι μπορεί να λένε ό,τι θέλουν… Όπως και ο ΓΑΠ έλεγε ελεύθερα και ανερυθρίαστα πως λεφτά υπάρχουν…
Πέραν αυτών υπάρχει η ουσία. Και η ουσία λέει πως το δωρεάν σύγγραμμα είναι μία ακόμη περίπτωση στην οποία γίνονται σπατάλες, ίσως όχι αντίστοιχου μεγέθους με τις προμήθειες των νοσοκομείων ή τον τρόπο με τον οποίο δίνονται (χαρίζονται) κάποιες συντάξεις, αλλά δεν παύουν να είναι σπατάλες…
Ομολογώ πάντως πως για το βλογ του Πανάρετoυ, ο οποίος έχει την τάση να σιωπά για τα πρωτεύοντα και να ασχολείται με τα επιούσια και τα φιλοσοφικής αξίας θέματα (π.χ. λογοκλοπή στην Κίνα), το η-σύγγραμμα θα ήταν μιά εξαίρετη ιδέα…
Εγώ πάλι ομολογώ πώς έχει αρχίσει να με κουράζει αυτή η ανώνυμη λάσπη από διαφόρους εδώ πέρα κατά του Πανάρετου. Είναι προφανές ότι και ο Πανάρετος δε μπορεί να κάνει ότι γουστάρει καθώς υπάρχει μια πολιτική agenda που του επιβάλλουν από πάνω.
Το ΔΝΤ δεν θα μπορέσει να επιβάλλει την άρση του δικαιώματος της δωρεάν εκπαίδευσης που καλώς ή κακώς θεωρείται στην Ελλάδα κεκτημένο και είναι και συνταγματικά προστατευμένο. Το δωρεάν σύγγραμμα μπορεί να επιτευχθεί με δύο τρόπους: ή με αυτόν που έχουμε τώρα και κοστίζει ή με την άμεση διακοπή της παροχής έντυπων συγγραμμάτων και το ταχύτερο δυνατό πέρασμα σε ηλεκτρονικής μορφής. Οι φοιτητές θα τα διαβάζουν στους υπολογιστές τους και αν το επιθυμούν θα τυπώνουν με δικά τους έξοδα τις σελίδες που τους ενδιαφέρουν.
Το πρόβλημα είναι με τα δικαιώματα των πανεπιστημιακών εκδοτικών οίκων. Ξέρει κανείς τί συμβόλαια κάνουν συνήθως με τα ΔΕΠ;
@Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
“την άρση του δικαιώματος της δωρεάν εκπαίδευσης που καλώς ή κακώς θεωρείται στην Ελλάδα κεκτημένο…”
Δεν υπάρχουν κεκτημένα. Οφείλουμε να προσαρμοζόμαστε σε διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες. Βιβλία δεν διανέμονται πουθενά δωρεάν στα πανεπιστήμια του δυτικού κόσμου. Αντιθέτως οι διδάσκοντες μοιράζουν σημειώσεις και reference lists και παραπέμπουν τους φοιτητές στις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες. Υπάρχει επίσης δευτερογενής αγορά βιβλίου μεταξύ των φοιτητών. Είμαι υπέρ της στήριξης των αδυνάτων οικονομικά φοιτητών αλλά θεωρώ μεγάλη σπατάλη την παροχή δωρεάν βιβλίων σε όλους ανεξαιρέτως τους φοιτητές.
Όσο για το ηλεκτρονικό βιβλίο; Βιαζόμαστε υπερβολικά. Τα netbook και τα tablets δεν αντικαθιστούν το παραδοσιακό βιβλίο. Τα γνωστά πανεπιστήμια του εξωτερικού συνεχίζουν να δημιουργούν βιβλιοθήκες, και να αγοράζουν συνεχώς βιβλία. Έχουμε δει κάτι το οποίοι οι ξένοι παντελώς αγνοούν;;
@Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
“Πανάρετος δε μπορεί να κάνει ότι γουστάρει καθώς υπάρχει μια πολιτική agenda που του επιβάλλουν από πάνω….”
Όταν έχεις διάθεση να προσφέρεις αλλά δεν σου το επιτρέπουν ή εντιμότερη πράξη είναι η παραίτηση
@αν
Έχεις προσωπικά με τον Πανάρετο; Πολύ εμπάθεια εκπέμπεις. Αν μη τι άλλο ο άνθρωπος από ότι καταλαβαίνω έχει πρωτοστατήσει στην υπόθεση η-βιβλίο.
@Τούβλο
Μα ακριβώς αυτό είναι το πρόβλημα: πως έχει πρωτοστατήσει στα ελάσσονος σημασίας και είναι απών από τα μείζονος σημασίας…
@αν
Το η-βιβλίο μπορεί να είναι τεχνικό ζήτημα και όχι καμιά grandiose μεταρρύθμιση, ελάσσονος σημασίας όμως δεν είναι.
Θα ήταν σαν να λέγαμε ότι η εισαγωγή του cd και πολύ περισσότερο του ψηφιακού αρχείου δεν επηρέασε το χώρο της μουσικής.
@Τούβλο
Για τα προβλήματα της ελληνικής εκπαίδευσης είναι έλασσον. Το μείζον για παράδειγμα είναι η αναποτελεσματική διαχείριση των χρημάτων, το μοντέλο διοίκησης των πανεπιστημίων, ακόμη και η σπατάλη του δωρεάν συγγράματος. Όσο για το η-βιβλίο, στα καλά πανεπιστήμια οι φοιτητές εξακολουθούν και πηγαίνουν στις βιβλιοθήκες και διαβάζουν hardcopies της προτεινόμενης βιβλιογραφίας, όχι η-βιβλία…
@αν
Το τσίμπησα έτσι τυχαία από τη βιβλιοθήκη του U. Texas at Austin
“EBL (Ebook Library) is a collection over 50,000 books from all subject areas featuring content from 179 worldwide publishers. Two thousand titles are added every month.”
Κι εμένα μου αρέσουν ακόμη οι δίσκοι βινυλίου, αλλά τους έχω βάλει στην αποθήκη.
@Τούβλο
Λανθασμένη η σύγκριση βινυλίου βιβλίων. Δεν έχει βρεθεί ακόμα το τέλειο υποκατάστατο των hardcopies. Σημασία δεν έχει αν υπάρχουν βάσεις με η-βιβλία αλλά στα στατιστικά σε σχέση με τη χρήση τους. Οι φοιτητές σε όλο τον κόσμο διαβάζουν από hardcopies. Τα βιβλία των συγκεκριμένων collections δεν μπορούν καν να εκτυπωθούν.
@Jacques
Συμφωνώ κι εγώ. Το φοιτητικό βιβλίο πρέπει να είναι από χαρτί, να το σημαδεύεις, υπογραμμίζεις, να βάζεις σημειώσεις πάνω κλπ.
ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ πολυτελείς εκδόσεις. Ανακύκλωση μόνον.
@Τούβλο
O Jacques έχει ήδη απαντήσει, όλα τα σχόλια που έχει κάνει μέχρι στιγμής είναι εύστοχα, και δεν υπάρχει λόγος επανάληψης… Η μελλοντολογία περί η-βιβλίου δεν είναι για χρεοκοπημένες χώρες όπως η Ελλάδα…
Το δίνω 3 χρόνια ακόμη. Τα η-βιβλία τεχνολογικά θα εξελίσσονται ραγδαία. Το κρίσιμο σημείο έχει φτάσει.
Την κουβέντα αυτή την έκανα και πριν να βγουν τα cd στην αγορά με ανάλογο τρόπο.
Δεν είμαι tech-freak και γελούσα πριν 10 χρόνια όταν άκουσα για κατάργηση του hard copy. Τώρα όμως αλλάζουν γρήγορα τα πράγματα.
Όσο για την χρεοκοπημένη χώρα μου, την ίδια κακομοιριά την ακούω χρόνια τώρα.
Συγγνώμη που παίρνω λίγο ανάποδες, μην το πάρεις προσωπικά, απλά γνώρισα αρκετούς που ενώ μας έλεγαν για το τι ψωροκώσταινα είμαστε, κατασπαταλούσαν τεράστια ποσά από εδώ κι από κει.
@Jacques
Ζακ, παραβιάζεις ανοιχτές θύρες. Εγώ το ξέρω, αλλά δεν είναι τόσο απλό να καταργήσεις τη συνταγματική επιταγή της δωρεάν εκπαίδευσης απ’τη μια μέρα στην άλλη. Καλώς ή κακώς τα συγγράμματα απ’το δημοτικό έως το πανεπιστήμιο δίδονται δωρεάν στην χώρα μας και αυτό θα συνεχισθεί μέχρι να αλλάξει το Σύνταγμα.
Μην αιθεροβατείς λοιπόν και εκτροχιάζεις τη συζήτηση με υποθετικά σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Θεώρησε την Ελλάδα ειδική υπόθεση. ΑΝ και ΟΤΑΝ αλλάξει(ς) το Σύνταγμα να χαρώ τον φίλο μου. Ως τότε προσπάθησε να ροκανίσεις έξοδα με όποιον τρόπο μπορείς.
Το ψηφιακό βιβλίο είναι ένας απ’αυτούς.
Αυτά μπορούν κάλλιστα να συνεχίσουν να υπάρχουν ή και να επεκταθούν ως θεσμοί. Με μόνη- ειδοποιό- διαφορά ότι και οι σημειώσεις θα υπάρχουν σε ψηφιακή μορφή ώστε οι φοιτητές μ’ένα ODF ή PDF να τις έχουν στους υπολογιστές τους.
Καλά κι εγώ είμαι υπέρ του εμπορίου πάγου με τους Εσκιμώους, μπορούμε να μιλάμε όμως για πιο σοβαρά πράγματα; ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΥΠΟΥΡΓΟΣ, Jacques, και πριν τα χώσετε στον Πανάρετο για τις δικές του προτάσεις και σκέψεις αναλογιστείτε τι αντιπροτάσεις έχετε κάνει εσείς κατά καιρούς.
Όχι Ζακ, αυτό είναι το ισοδύναμο του να σε ρωτάνε ποιά είναι η καλύτερη μέθοδος αντισύλληψης και να λες η… αποχή. Όπως κάνει η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
Σκοπός του οποιαδήποτε σωστού πολιτικού στην Ελλάδα σήμερα- ναι, έχουμε λίγους μετρημένους στα δάχτυλα- είναι να ΜΗΝ παραιτηθούν και να δουλέψουν με τις όποιες τους δυνάμεις ενάντια στη στασιμότητα και την λαϊκίστικη πολιτική που προτάσσουν τα δύο μεγάλα κόμματα που εναλλάσσονται στην εξουσία.
Έχετε φοβερή εμπάθεια κι εσύ κι ο αν και λίγοι ακόμα εδώ περα με τον Πανάρετο. Δεν ξέρω πού οφείλεται. Κομπλεξισμός; Ζήλια; Παλιές αντιπάθειες; Άγνωστες αι βουλαί του Κυρίου…
Αυτό που ξέρω είναι πως πολιτικοί σαν τον Πανάρετο οφείλουν να έχουν τουλάχιστον ευκαιρίες να δράσουν. Έστω και λίγες βρε αδερφέ. Εσείς τον θάβετε με την κάθε ευκαιρία.
Στο κάτω κάτω εδώ μιλάμε για διακοπή μεγάλου μέρους της σπατάλης έκδοσης και διανομής βιβλίων. Μόνο τα πνευματικά δικαιώματα των συγγραφέων θα μείνουν μέσα μακροπρόθεσμα, κάτι που θα ενδιαφέρει και τα ελληνικά ΔΕΠ που θέλουν ένα έξτρα πρόσοδο στους χαμηλούς μισθούς τους.
@Jacques, αν, john smith
Κάνατε λίγο κόπο να διαβάσετε την έρευνα της XPLANA ή μιλάμε απλά έτσι; Πόσο χρονών είστε; Αυτά που ξέρατε και ξέραμε αλλάζουν, το χαρτί είναι σε τροχιά phasing out στην επόμενη δεκαετία. Γιατί λοιπόν να μην δοθεί μια ευκαιρία στην Ελλάδα για μια φορά να πρωτοστατήσει με κάτι που έχει κιόλας μικρό κόστος σε σχέση με την εναλλακτική;
Να προσθέσω μια λύση αρκετά παρόμοια με το ηλεκτρονικό βιβλίο που εφαρμόζω στο μάθημα που διδάσκω το τρέχον εξάμηνο εδώ στη Γερμανία, και την οποια βρήκα σχεδόν τυχαία. Ορισμένοι εκδοτικοί οίκοι διαθέτουν διδακτικά βιβλία (αξιας από 50 μέχρι 100 Ευρώ ως έντυπα) σε μορφή pdf στο διαδίκτυο, η πρόσβαση όμως γίνεται αποκλειστικά από IP του Πανεπιστημιου, το οποιο έχει καταβάλει ένα συμφωνημένο ποσό στους εκδότες. Με τον τρόπο αυτό εξοικονομούνται πολλά χρήματα, και για τους φοιτητές και για τα Πανεπιστήμια. Όπως φαίνεται, αυτό συμφέρει και τους εκδοτικούς οίκους, που δεν θα πούλαγαν αρκετά αντίτυπα τέτοιων εξειδικευμένων βιβλίων στην αγορά.
Θα μου πείτε, εδώ δεν έχει δωρεάν συγγράμματα για τον κάθε φοιτητή. Το κέρδος, όμως, είναι ότι αν δεν υπήρχε αυτή η λύση θα έπρεπε να παραγγείλω τουλάχιστον 10 αντίτυπα για τη Βιβλιοθήκη, ήγουν 500 – 1000 Ευρώ επιβάρυνση στο φορολογούμενο. Σημειωτέον ότι πρόκειται για τον οίκο Springer και όχι για κανένα μαγαζί της γειτονιάς.
Εδώ το μαγαζιά λέγονται University Studio Press, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, κλπ στις περισσότερες περιπτώσεις. Νομίζω οι ξένοι ή μεγάλοι ελληνικοί οίκοι θα είναι σαφώς πιο μπροστά στις εξελίξεις και ανοιχτοί στο ενδεχόμενο εναλλαγής του μοντέλου εργασίας τους (όπως λέει και η μελέτη XPLANA).
Παρ’όλα αυτά… έστω πιλοτικά… γιατί δεν το δοκιμάζουν με τις σημειώσεις; Κεντρική διάθεση σε server του Υπουργείου (ή του εκάστοτε ιδρύματος) εδώ και τώρα σε OpenDocument Format ΟΛΩΝ των σημειώσεων που μοιράζουν οι καθηγητές. Αυτό και μόνο αυτό θα κόψει μεσα μια μέρα όλο εκείνο το χαρτομάνι που τυπώνεται και γίνεται σαΐτες μετά την επιτυχία στις εξετάσεις.
Και τα πλεονεκτήματα των ψηφιακών εκδόσεων δεν τελειώνουν εκεί. Σκέφτηκε κανείς την ανανέωση περιεχομένου κοντά σε αληθινό χρόνο; Εμφανίζεται ένα τυπογραφικό ή επιστημονικό λάθος, προστίθεται μια νέα παράγραφος ή μια νέα εικόνα, κλπ; Κανένα πρόβλημα. Οι σπουδαστές δεν θα χρειάζεται να αγοράσουν πάλι το βιβλίο/σημειώσεις, αλλά να κατεβάσουν τη νέα έκδοση που ο διδάσκων θα μπορεί να ανανεώνει κατά βούληση.
Κάνει καλό και στο περιβάλλον.
@Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
Συγγνώμη αλλά επί της ουσίας δεν μου απαντάς σε τίποτα απολύτως
Χώρις να είμαι συνταγματολόγος τολμώ να πω πως δεν υπάρχει συνταγματικό κόλημα στο σταμάτημα της δωρεάν παροχής συγγραμμάτων – αυτό υποθέτωντας πως θα υπάρξουν υποκατάστατα (reading lists,σημειώσεις και εξοπλισμένες βιβλιοθήκες, υποτροφίες για βιβλία σε οικονομικά αδύνατους ). Να σου θυμίσω επίσης άλλο ένα τέτοιο σενάριο επιστημονικής φαντασίας των υψηλών διδάκτρων σε μεταπτυχιακά προγράμματα Ελληνικών πανεπιστημίων/ΤΕΙ.
Μα αυτό φαντάζομαι πως ήδη συμβαίνει. Βιβλία σε πδφ απαγορεύεται να μοιράσεις εξαιτίας των προβλημάτων με τα πνευματικά δικαιώματα. Το μόνο που επιτρέπεται είναι η πρόσβαση σε ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες ον-λαϊν χωρίς όμως τη δυνατότητα εκτύπωσης του περιεχομένου των βιβλίων.
Μήπως έχετε ξεφύγει λιγάκι στη ποιότητα και το ύφος του λόγου σας; Το ότι δεν ειμαι ΥΠΟΥΡΓΟΣ (γιατί άραγε γράφετε με τη συγκεκριμένη λέξη κεφαλαία;) δεν σημαίνει πως δεν έχω κατά καιρούς υποβάλλει (λιγότερο ή περισσότερο ρεαλιστικές) προτάσεις. Η ένσταση η δική μου προκείπτει εξαιτίας της προχειρότητας που διαπιστώνω σε αυτά που εσείς προτείνετε.
גΔυστυχώς τη παραίτηση τη πρότεινα απογοητευόμενος από τη στάση του υφυπουργού διάφορα πρόσφατα ζητήματα και κυρίως από την παιδαριώδη επιχειρηματολογία που ανέπτυξε (δες πχ βάση του 10). Δεν γνωρίζω τον λόγω για τον οποίο απαντάτε με τέτοιο μένος και δυστυχώς δεν μπορεί να υπάρξει εύκολα διάλογος υπό τέτοιες συνθήκες
Επαναλαμβάνω
-Υπάρχουν εναλλακτικές με λιγότερο ρίσκο. Η χρήση των ακαδημαϊκών η-βιβλίων είναι εξαιρετικά χαμηλή για ευνόητους λόγους , ρε αδελφέ θες να υπογραμμίσεις, να κρατήσεις σημειώσεις πάνω στο βιβλίο – τα μάτια του φοιτητή θα βγούν έξω μελετώντας από την οθόνη όλη μέρα , κάθε μέρα.
-Υπάρχουν εναλλακτικές με λιγότερο κόστος. Εξοπλισμός βιβλιοθηκών κτλ
Έχει χρησιμοποιήσει ποτέ η-βιβλίο μέσω της πανεπιστημιακής σου βιβλιοθήκης;; Τρομερό σπάσιμο νεύρων. Sign-in κάθε 5 λεπτά (αν δεν γυρίσεις σελίδα), παραμορφωμένοι χαρακτήρες, απαγόρευση εκτύπωση κτλ κτλ
Δεν εμφανίστηκαn τα quotes …
@Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
Εξακολουθώ να πιστεύω (ό,τι και να λέτε…) ότι το βιβλίο γιά τον φοιτητή τα επόμενα 20 χρόνια θα πρέπει να είναι χάρτινο…
Δεν είμαι άσχετος ούτε από το βιβλίο ούτε από την νέα ταχνολογία….Εδώ και χρόνια δουλεύω 80% του χρόνου της “μελέτης” μου σε υπολογιστή. Τα βιβλία μου όμως δεν θα χωράνε στο σπίτι μου φοβάμαι σε λίγο…
Πριν δύο χρόνια είχα μείνει άναυδος όταν ένας φίλος με μηχάνημα (φωτοτυπικό) γύρω στα 12Κ μέσα σε λίγα λεπτά, είχε πάρει ένα πάκο 500 σελίδων και το είχε μετατρέψει σε pdf αρχείο που πήρα σε στικάκι. Το βιβλίο το ξεπετούσε σε μία ώρα.
Το να ακούς μετά στη υπόθεση Siemens, νομίζω, ότι δεν μπορούσαν να βγάλουν αρκετές φωτοτυπίες για να τις παραδώσουν στην επιτροπή της βουλής, μιλά από μόνο του.
Με την ίδια λογική δεν υπάρχει και συνταγματικό κώλυμα να μπούνε δίδακτρα μασκαρεμένα ως «φοιτητητικοί φόροι». Πρακτικά ΔΕ γίνεται γιατί θα βγούνε όλοι στους δρόμους. Το ίδιο και με τα συγγράμματα. Απ’τη στιγμή που τα συγγράμματα θα πάψουν να είναι δωρεάν θα βγει ένα έξτρα κόστος ανά φοιτητή κάπου στα €200-300 το εξάμηνο, μπορεί και παραπάνω σε Σχολές όπως τα Πολυτεχνεία και οι Ιατρικές.
Ένα τέτοιο νομοσχέδιο δεν θα επιβίωνε ούτε μια μέρα στην παρούσα φάση.
Τα πνευματικά δικαιώματα τα κανονίζουν οι συγγραφείς. Στις πολλές περιπτώσεις (ίσως τις περισσότερες) συγγραφείς είναι Έλληνες μέλη ΔΕΠ. Αντί να τα μεταθέτουν στους Εκδοτικούς Οίκους προς εκτύπωση θα μπορούν να τα δίδουν κατευθείαν για ψηφιακή χρήση, είτε στους ίδιους τους Οίκους είτε στο Υπουργείο. Ανάλογα τη συμφωνία.
Καθόλου. Αν θέλεις σεις και σας γράφε επώνυμα. Το έχω ξαναπεί.
Οι τεχνολογίες αλλάζουν μέρα με τη μέρα. Τη συζήτηση για το Kindle δεν την παρακολούθησες; Highlighting γίνεται ήδη σε αρκετούς e-readers, προβλέπεται όμως κυριολεκτικά επανάσταση στον τομέα τώρα που θα αρχίσει να προσφέρεται και multimedia περιεχόμενο. Όπως και να’χει, η πρόταση δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί απ’τη μια μέρα στην άλλη, αλλά σε χρονικό ορίζοντα 4-5 ετών.
Άσε που η σημερινή γενιά έχει μάθει από μικρή να χρησιμοποιεί φορητές συσκευές για πράγματα που ούτε φανταζόμαστε.
Ο εξοπλισμός βιβλιοθηκών ποτέ δεν φτάνει. Πόσα reference βιβλία θα πάρεις; Στην εξεταστική όλοι τα ίδια θα θέλουν να διαβάζουν με αποτέλεσμα να γίνεται πανικός στα αναγνωστήρια ή, να τη πάλι η οπισθοδρόμιση, επιστροφή σε παράνομες φωτοτυπίες.
`By 2014, digital textbooks for the Higher Education and Career Education markets will represent 18% of all new textbook sales.`
Αυτή είναι η σύνοψη του άρθρου σας. Δηλαδή ότι θα υπάρξει αύξηση της χρήσης η-τεξτβοοκς. Έχετε κάνει έρευνα σε σχέση με την τιμή των η-βιβλίων σε σχέση με τα συμβατικά; Τι σας κάνει να πιστεύετε πως τα η-βιβλία είναι πολύ φθηνότερα (τα έξοδα εκτύπωσης είναι πολύ μικρά σε σχέση την τελική τιμή πώλησης); Δεδομένης της αύξησης της ζήτησης σε η-βιβλία οι τιμές τους θα αυξηθούν πολύ σε σχέση με τα συμβατικά.
{Οι σπουδαστές δεν θα χρειάζεται να αγοράσουν πάλι το βιβλίο/σημειώσεις, αλλά να κατεβάσουν τη νέα έκδοση που ο διδάσκων θα μπορεί να ανανεώνει κατά βούληση.}
Δεν έχετε μου φαίνεται ιδέα από έκδοση βιβλίων. Το περιεχόμενο των βιβλίων δεν μπορεί να αλλάζει από μέρα σε μέρα. Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε μεγάλη σύγχιση στους αναγνώστες. Δεν μιλάμε για γουϊκιπεδια αλλά για τελειωμένο έργο.
Επίσης για να σας δώσω να καταλάβετε νέες εκδόσεις = ανανέωση λογισμικού. Γίνονται με κίνητρο και σκοπό το χρήμα. Σημειώσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει ο οποιοσδήποτε καθηγητής και να τις μοιράσει ονλαϊν.
{{{{π’τη στιγμή που τα συγγράμματα θα πάψουν να είναι δωρεάν θα βγει ένα έξτρα κόστος ανά φοιτητή κάπου στα €200-300 το εξάμηνο, }}}}
Όλοι αυτοί που κατεβάζουν χιλιάδες τραγούδια και ταινίες δωρεάν θα τις αγόραζαν στη περίπτωση που θα έπρεπε να πληρώσουν; Μιλάω για εναλλακτικές λύσεις (να μην τις επαναλάβω) – δοκιμασμένες στο εξωτερικό. Κανένας φοιτητής δεν ξοδεύει 300 ευρώ το εξάμηνο για βιβλία
{{{{Τα πνευματικά δικαιώματα τα κανονίζουν οι συγγραφείς. Στις πολλές περιπτώσεις (ίσως τις περισσότερες) συγγραφείς είναι Έλληνες μέλη ΔΕΠ. Αντί να τα μεταθέτουν στους Εκδοτικούς Οίκους προς εκτύπωση θα μπορούν να τα δίδουν κατευθείαν για ψηφιακή χρήση, είτε στους ίδιους τους Οίκους είτε στο Υπουργείο.}}}}
Δεν μπορεί να υποχρεώσεις κανέναν να σου γράψει βιβλίο δωρεάν. Και αν το κάνει το αποτέλεσμα θα είναι σαν τα βιβλία του ΟΕΔΒ. Επιπλέον οι καθηγητές δεν είναι εκδότες – μεχρί να βγει το τελικό προϊόν χρειάζεται αρκετή δουλειά. Επιπλέον θα περιορίσεις τα παιδιά σε συγκεκριμένο αριθμίο βιβλίων
{{{{Καθόλου. Αν θέλεις σεις και σας γράφε επώνυμα. Το έχω ξαναπεί.}}}}
Σοβαρά επιχείρημα. Για αναλύστε το μας μήπως και μπορέσουμε να σας καταλάβουμε
{{{{προβλέπεται όμως κυριολεκτικά επανάσταση στον τομέα τώρα που θα αρχίσει να προσφέρεται και multimedia περιεχόμενο}}}
Από το προβλέπετε μέχρι το πραγματοποιείται υπάρχει πολύ δρόμος. Χρησιμοποιώ υπολογιστή καθημερινά εδώ και καμιά 20ετία. Και από τέτοιες προβλέψεις έχω πήξει
Στη Σοβιετία ίσως! Τί είναι αυτά, Μαρξιστικά Οικονομικά;
Δε μίλησα για αλλαγή κάθε μέρα, αλλά για γρήγορες αλλαγές. Δηλαδή απ’τη στιγμή που θα βρίσκεται πχ ένα λάθος.
Σε ποιές σχολές και πού; Στην Ελλάδα φυσικά και όχι αφού είναι όλα τζαμπαντάν.
Ρε Ζακ έλεος. Είναι το 5ο σημείο των λόγων μου που διαστρεβλώνεις. Ποιός μίλησε για συγγραφή βιβλίων δωρεάν; Διαβάζεις τι γράφω ή το έχεις βάλει στον αυτόματο πιλότο;
Δε μπορώ να μιλάω με την Χιονάτη στον πληθυντικό ευγενείας. Φαντάσου να απευθυνόμουν στον χρήστη «Τούβλο». Τι θα του έλεγα; Κύριε Τούβλο; Έλεος. Βρες τουλάχιστον ένα πιο δημιουργικό nickname από Jacques. Και στο χωριό έτσι σε φώναζαν;
Αν θέλετε εδώ να κρατάμε τύπους τουλάχιστον επώνυμα ή έστω με φιλολογικό ψευδώνυμο (πχ Πάνος Κόκκινος).
Μάλλον δεν θα πήρες το memo που μιλούσε για τις φορητές συσκευές, το eInk, το iPad, τα tablet, κλπ.
Anyway, το ελληνικό νομοσχέδιο μιλάει για η-συγγράμματα από του χρόνου. Η μελέτη της XPLANA αναφέρεται στο 2014 ένα καλό ποσοστό. Εσύ… ξέρεις καλύτερα φυσικά.
(επίσης, κι εγώ χρησιμοποιώ υπολογιστή εδώ και καμιά 20ετία… το αστείο είναι πως κι ένας σημερινός 20άρης το ίδιο κάνει! πλέον τα μικρά από κούνια μεγαλώνουν με ψηφιακές συσκευές)
{{{Δηλαδή απ’τη στιγμή που θα βρίσκεται πχ ένα λάθος.}}}
Άλλο έγραψες αρχικά
{{Σε ποιές σχολές και πού;}}}
Στις σχολές μαθηματικών και Οικονομικών του Cambridge , νομικής, οικονομικών και πολιτικών επιστημών της Βόννης, στις σχολές Οικονομικών, Στατιστικής και Επιχειρησιακής έρευνα του LSE και στατιστικής του Εδιμβούργου τουλάχιστον όχι…
{{{ πολύ σε σχέση με τα συμβατικά.
Στη Σοβιετία ίσως! Τί είναι αυτά, Μαρξιστικά Οικονομικά;}}
Πολύ σε σχέση = αλλάγη του λόγου μεταξύ των δύο τιμών;;;; Ψιτ είσαι εδώ;;
{{{{Ποιός μίλησε για συγγραφή βιβλίων δωρεάν;}}}}
Η δική σου (ανόητη πρόταση κατ’εμε) είναι το υπουργείο να αγοράσει τα πνευματικά δικαιώματα των βιβλίων και να τα πασάρει άνευ περιορισμών στος φοιτητές. Δηλαδή μιλάμε για ανάθεση έργου ανάλογη με εκείνη των γνωστών βιβλίων του ΟΕΔΒ (και ακόμα χειρότερα με εύκολη δυνατότητα αναπαραγωγής!).
{Και στο χωριό έτσι σε φώναζαν;}}
Ναι ρε ανόητε. Κρατάω από τη Γαλλία. Υπάρχει κανένα πρόβλημα;
{{{το αστείο είναι πως κι ένας σημερινός 20άρης το ίδιο κάνει}}}
Το 90 πάντως υπήρχαν ελάχιστα πισι.
{{{{Μάλλον δεν θα πήρες το memo που μιλούσε για τις φορητές συσκευές, το eInk, το iPad, τα tablet, κλπ.}}}}
Οι συγκεκριμένες συσκευές δεν είναι ακόμα πολύ διαδεδομένες και επιπλέον δεν έχουν δοκιμαστεί σε συγκεκριμένες χρήσεις. Μάντης δεν είναι για να γνωρίζω τι θα συμβεί στο μέλλον (βελτιώσεις συσκευών, λογισμικού, αλλαγές προτιμήσεων χρήστη κτλ κτλ). Ωστόσο οποιαδήποτε βιασύνη φέρει κίνδυνους. Τόσο δύσκολο είναι να το καταλάβεις; Ξανασκέψου και τα πνευματικά… (δεν το έχεις κάνει)
Υπερενθουσιάστηκες με το άρθρο ΚΜ ή όπως αλλιώς σε λένε. Καλό θα ήταν να φιλτράρεις αυτά που διαβάζεις.
Δεν ενθουσιάστηκα καθόλου. Το ΥΠΕΠΘ είναι ακόμα πιο αισιόδοξο για το 2011.
Δυστυχώς η Ελλάδα δεν θ’αλλάξει ποτέ όσο υπάρχουν αυτοί που για να αλλάξουν όλα δεν θέλουν ν’αλλάξει τίποτα…
Game over.
@Τούβλο
Πάντα είχα την απορία
“δεν ξέρουν στην επιτροπή της ΖΗΜΕΝΣ από στικάκια”?
(έστω από CD…)
Είμαστε σίγουροι ότι στην εκτύπωση και στο “χαρτί” έγκειται το πρόβλημα των συγγραμμάτων;
Φοβούμαι ότι το η-σύγγραμμα, αυτή τη στιγμή, με την τεχνολογία να τρέχει, σήμαινει (για την Ελληνική πραγματικότητα) πάντα ότι υπάρχει ο κίνδυνος να μετατραπεί σε άλλο ένα έργο πληροφορικής του Δημοσίου. (Φανταστείτε προκύρηξη: “Παροχή υπηρεσιών συμβούλου και ψηφιοποίηση συγγραμμάτων ΑΕΙ”. Θα φρίξει το σκυλί)
Επίσης αποπροσανατολίζει από ένα βασικό πρόβλημα, τη συγγραφή από κάθε κατακαημένο ΔΕΠ μέτριων βιβλίων ή τη βάπτιση σημειώσεων σε Lehrbücher
@Knjaz Neretve
Πιό ωμά, μιά ακόμη κατασπατάληση των πόρων του ελληνικού δημοσίου…
Από τη στιγμή που υπάρχει το υλικό συγκεντρωμένο σε χαρτί, (και οι ανάλογες συμφωνίες με συγγραφείς, εκδότες κλπ) το πρόβλημα της ψηφιοποίησης του είναι μη-πρόβλημα. Με ένα φωτοτυπικό μηχάνημα νέας γενιάς, όχι ιδιαίτερα ακριβό, (αν το φόρουμ επιθυμεί μπορώ να βρω σημερινές τιμές) και έναν άνθρωπο μπορεί να γίνει η δουλειά μετατροπής σε φορμάτ τύπου pdf.
Επίσης για πιο προχωρημένα (τουλάχιστον για τις δικές μου φτωχές tech γνώσεις) υπάρχει δυνατότητα χρήσης κάποιων προγραμμάτων OCR πάνω σε αρχεία pdf. Το έψαχνα λίγο για μετατροπή και επεξεργασία κάποιων στοιχείων από παλιές μελέτες σε αρχεία excel
Το πρόβλημα κοστολόγησης του η-βιβλίου είναι αντικείμενο διαπάλης στον καπιταλιστικό κόσμο. Παραπέμπω στην εφημερίδα των ιμπεριαλιστών «Καιροί της Νέας Υόρκης»
http://www.nytimes.com/2010/03/01/business/media/01ebooks.html
Κύριε Μιχαηλίδη, σας επιτρέπω να με αποκαλείτε κύριε Τούβλο:)
Τη στιγμή που το e-book φτάσει να είναι στενό υποκατάστατο του παραδοσιακού οι τιμές τους θα εξισωθούν (law of one price).
Τα έξοδα της ψηφιοποίηση δεν είναι αμελητέα – για την Ελλάδα μιλάμε (ειδικά αν πρόκειται για ανάθεση έργου από το δημόσιο – Τούβλο ξεχνάς το εργατικό κόστος ενός τέτοιου εγχειρήματος). Λάβετε υπόψιν πως 1 εκατομμύριο ευρώ στοίχισε η ιστοσελίδα του δήμου Αθηναίων (η οποία βασίζονταν σε drupal!). Επίσης καλό θα ήταν να μη ξεχνάμε πως άυλο != τζάμπα – (ως Έλληνες, έχοντας εθιστεί στην ηλεκτρονική πειρατεία πολλές φορές το λησμονούμε)
Δεν χρειάζεται να ξανα-ανακαλύψουμε τον τροχό. Ας ακολουθήσουμε την πρακτική που ακολουθούν τα πανεπιστήμια του εξωτερικού. Σημειώσεις σε pdf/ hard-copy (όσο self-sufficient γίνεται), καλά εξοπλισμένες βιβλιοθήκες και κάποια βιβλία με πρόσβαση on-line. Αργότερα όταν και αν αλλάξουν οι συνθήκες βλέπουμε
Η συζήτηση μου θυμίζει άλλη σχετική με τη χορήγηση laptops σε μαθητές. Τα σχολεία μας δεν διαθέτουν βιβλιοθήκες και αναγνωστήρια και κλείνουν στο lunch-break αλλά κατά τα άλλα τα laptops μας μάρανε…
@Jacques
Δεν είμαι σίγουρος για το αν θα ισχύσει ο νόμος που αναφέρεις, ακόμη και για τον απλό λόγο της δυνατότητας πειρατείας που θα αυξάνεται όσο η τιμή είναι υψηλότερη.
Το κόστος στο δημόσιο οφείλεται στην κατασπατάληση των χρημάτων και όχι σε πραγματικό κόστος εφαρμογής. Γνωρίζω ίδρυμα του ευρύτερου δημόσιου τομέα που με τον ίδιο υπάλληλο και με δύο μηχανήματα (ένα μικρό πολυμηχάνημα φαξ-φωτοτυπικό-σκανάρισμα σε ψηφιακή μορφή, και ένα μεγάλο φωτοτυπικό νέου τύπου που λειτουργούσε με pdf αρχεία) ψηφιοποίησε όλο το πρωτόκολλο και έναν μεγάλο όγκο έντυπου υλικού. Το μηχάνημα είχε φτάσει στις 15 εκατ. εκτυπώσεις. Δεν μιλάμε για καμιά επανάσταση.
@Τούβλο
Μα τα συγκεκριμένα βιβλία ,σε ένα μεγάλο ποσοστό των πωλήσεων τους, σταθερούς πελάτες. Για ποιο λόγω να ρίξουν τις τιμές τους; Επιπλέον λάβε υπόψιν η πειρατεία των βιβλίων δεν έριξε τις τιμές σε ακριβές εκδόσεις όπως εκείνες του οίκου Springer
“Δεν μιλάμε για καμιά επανάσταση.”
Δεκτό αλλά τα πράγματα δεν είναι όσο απλά όσο νομίζεις. Το πόσο θα στοιχίσει το έργο θα εξαρτηθεί από το αλισβερίσι εκδοτικών οίκων, συγγραφέων και δημοσίου.
@Jacques
Γιατί πια για ένα αντικείμενο, ακόμη και εξειδικευμένο, θα βρεις 100 διαφορετικά ενημερωμένα βιβλία. Τώρα που έχουν μπει και Ινδοί στην αγορά έχει γεμίσει ο τόπος βιβλία. Και μη νομίζεις ότι είναι σαβούρα. Στο αντικείμενο δουλειάς μου έχω μαζέψει, από φίλους μόνο, καμιά εκατοσταριά βιβλία σε pdf. Από αυτά τα 10 τα χρησιμοποιώ ως βιβλία αναφοράς.
Όσο γι αυτό που αναφέρεις για τις δυσκολίες σύναψης συμφωνιών, δεν διαφωνώ, γι αυτό και επικεντρώθηκα στο καθαρά τεχνικό κομμάτι.
Στον δημόσιο τομέα γενικά, με έναν μικρό εκσυγχρονισμό των φωτοτυπικών μπορεί το ψηφιακό αρχείο σύντομα να χρησιμοποιείται τόσο ευρέος όσο και το φαξ. Έτσι θα αποφύγουμε να φεύγει η υπάλληλος του υπουργείου με σύνταξη, και να παίρνει όλο το αρχείο του υπουργείου για τη Μονή Βατοπεδίου…
Αυτό που δύναται πάντως να συμβεί ακόμα και σήμερα (χωρίς κανένα πρόβλημα με τα πνευματικά δικαιώματα) είναι η διάθεση σε pdf (σκανάρισμα από τη βιβλιοθήκη) 1-2 κεφαλαίων από τα βιβλία της reference list . Η συγκεκριμένη πρακτική καλύπτει σχεδόν πάντα τις ανάγκες των φοιτητών – ειδικά δε σε πολύ-θεματικά courses.
Τα SOS δηλαδή…
Αυτό κι αν είναι ξεφτίλα!
@Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
Δεν έχετε καμία απολύτως ιδέα για τι μιλάτε! Η λίστα με τη προτεινόμενη βιβλιογραφία συνήθως περιέχει 5-15 βιβλία και αρκετά άρθρα (προσθέστε και τις σημειώσεις το καθηγητή). Προφανώς είστε προπτυχιακός φοιτητής Ελληνικού ΑΕΙ που έχει εθιστεί στο ένα και μοναδικό σύγγραμμα ….
Οσο δεν υπάρχει ΠΟΙΝΗ, ο υπάλληλος θα παίρνει το υλικό (αρχείο χάρτινο ή ψηφιακό…). Αρκεί να έχει στόχο την εξαφάνιση των στοιχείων…Ξέρετε ότι γιατρός-καθηγητής συνταξιοδοτήθηκε και πήρε σπίτι του αρχείο της κλινικής του γιά να “κάνει μελέτες”?????
(Το πανεπιστήμιό “του” τι τού έκανε? τον βάφτισε και “ομότιμο”!!! Γι’ αυτό ΚΑΘΑΡΣΗ από το ΙΔΙΟ το πανεπιστήμιο ΔΕΝ γίνεται. Θέλει ΚΑΤΙ ΑΠΕΞΩ!!!)
Jacques,
Άλλο τί ισχύει στην θεωρία κι άλλο τί γίνεται στην πράξη. Anyway, όπως έγραψα πιο πριν, μαζί με τα συγκεκριμένα κεφάλαια θα μπορούσαν τα ΔΕΠ να ψηφοποιήσουν και τις copyright-free σημειώσεις τους. Έτσι για αρχή, πιλοτικά.
Γιατί δεν το κάνει κάποιος από σας με δικιά του πρωτοβουλία; Ας πει, από φέτος τέρμα οι σημειώσεις σε φωτοτυπίες, ό,τι θέλετε σε ODF/PDF στο διαδίκτυο. Αν είναι κιόλας να τους συνηθίσετε στην ηλεκτρονική έκδοση θα μπορούσατε να βάλετε και επιλογή στο η-έγγραφο να απαγορεύεται η εκτύπωση (αν και είναι μάλλον λίγο υπερβολικό ως χαζό).
Δεν το συζητάω πόσο χαρτομάνι πάντως θα γλιτώσουμε. Δέντρα είναι αυτά ρε παιδιά. Δεν είναι κούτο να τα καταναλώνουμε για σημειώσεις που θα πάνε στον κάδο των αχρήστων μετά;
@Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
ΟΜΩΣ
Ακόμη και εάν καθιερωθεί η ψηφιοποιημέννη έκδοση συγγραμμάτων, είναι πρακτικά δύσκολο (και μη-υγιεινό) να διαβάσεις από οθόνη. Εκτύπωση θα χρειαστεί-άρα χαρτί-δέντρο θα “θυσιαστεί”…..
Εντάξει είναι. Αλλά υπάρχουν και τα Kindle που θα έφερνε ο Γιώργος… μουαχαχ!
Πάντως, και η τεχνολογία των οθονών εξελίσσεται. Δεν έχουν καμία σχέση σε εκπομπές και ασφάλεια οι σημερινές απ’αυτές πριν 5, 10, και 20 χρόνια. Και οι Αμερικανοί μεγαλοεκδότες το πήραν χαμπάρι. Food for thought.