http://www.fasebj.org/cgi/content/abstract/fj.10-162974v1

Δεν γνωρίζω κανέναν αποτελεσματικό τρόπο να αντιμετωπισθεί το bias στις αναφορές. Συχνά είναι αποτέλεσμα αυθόρμητων ενεργειών: οι συγγραφείς τείνουν να αναφέρουν εργασίες από τον άμεσο ή τον ευρύτερο κύκλο τους πιο συχνά από άλλες, μιας και τις γνωρίζουν καλύτερα. Άλλοτε είναι αλισβερίσι στη μέση, με κλίκες συγγραφέων που αλληλοαναφερονται. Σε βάθος χρόνου, αυτά βγαίνουν στη φορα αλλά τόσο βάθος που για τους εμπλεκόμενους γίνεται irrelevant.

Δυστυχώς οι τάσεις στην επιστήμη και τη χρηματοδότηση της είναι τέτοιες και ενισχύονται. Η αυτόνομη ερευνα δεν ενθαρρύνεται, αντίθετα σχεδόν όλοι οι οργανισμοί, εθνικοί και διεθνείς, μας έχουνε πρήξει με networking, sctructuring, profile, excellence clusters και τα τρία κακά της μοίρας μας. Αυτά οδηγούν σε σχηματισμό ομάδων και κύκλων που αποθαρρύνουν την αυτόνομη ερευνητική δραστηριότητα και φοράνε στην ερευνα ένα ψευδεπίγραφο corporate design. Αυτή η ανωμαλία, δυστυχώς, έχει επηρεάσει την Ευρώπη ίσως πιο πολύ κι από τις ΗΠΑ.

είτε το θες είτε όχι, ζούμε σ’έναν αγγλόφωνο κόσμο. Ακόμα και άθελά μας είμαστε biased υπέρ εργασιών που προέρχονται από ΗΠΑ και Βρετανία (και σε μικρότερο βαθμό χώρες της Κοινοπολιτείας) εκτός αν γνωρίζουμε από πρώτο χέρι μια ερευνητική ομάδα.

Αυτό όποιος δεν το παραδέχεται απλά εθελοτυφλεί για μένα. Και καλώς ή κακώς, τα αγγλόφωνα μέσα (απ’τα πιο ειδικευμένα μέχρι γενικού ενδιαφέροντος) ακόμα και υποσυνείδητα αφήνουν να εννοηθεί πως πολλά πράγματα γίνονται (πρώτα ή καλύτερα) στις αγγλοσαξωνικές χώρες. Πολλά ΟΝΤΩΣ γίνονται, αλλά όχι όλα.

Απλό παράδειγμα. Γράφει ο Economist για την establishment of science αφήνοντας να εννοηθεί πως οφείλουμε την πρώτη σύγχρονη Ακαδημία Επιστημών στους Άγγλους. Αν γνωρίζεις μόνο αγγλικά ή έστω την αμερικανο-αγγλική πραγματικότητα, πολύ πιθανόν να το πιστέψεις. Έλα όμως που οι editors δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους και δεν έψαξαν παλιότερες απ’τη δικές τους ακαδημίες: πχ η Lincei στη Ρώμη με μέλος ακόμα και τον Γαλιλαίο, είναι παλιότερη.

Το ερώτημα είναι τώρα: πόσοι που δε γνωρίζουν για την Accademia dei Lincei θα μεταδόσουν τον «μύθο» ότι όντως η Royal Society είναι η παλιότερη επιστημονική ακαδημία του κόσμου;

Γενικώς, όπως λένε για την ιστορία: γράφεται απ’τους νικητές. Έτσι και με τη κουλτούρα (επιστημονική ή μη): γράφεται απ’τη γλώσσα που επικρατεί. Μέχρι το ’45 δεν ήταν καθόλου περίεργο να κερδίζουν Νόμπελ δεκάδες γαλλόφωνοι και γερμανόφωνοι. Μετά τέρμα. Κοιτάμε πέρα απ’τον Ατλαντικό για τα νεότερα.

Δεν είναι κακό αυτό, είναι καλό να υπάρχει μια κοινή γλώσσα ομιλίας (lingua franca) αλλά δυστυχώς δίνει προβάδισμα σ’αυτούς που την χρησιμοποιούν εξαιρετικά ή είναι native speakers. Μην ξεχνάμε πως ένας Αμερικάνος είναι πολύ φυσιολογικό να δημοσιεύει στα εγχώρια περιοδικά του, αντίθετα πχ για έναν Έλληνα είναι μεγάλη υπόθεση (θεωρείται και καλά: διεθνής δημοσίευση, λες και έχουν λόγο να υπάρχουν οι εθνικές πλέον) να το καταφέρει.

@αν,

Μην ξεχνάμε πως οι ΗΠΑ – σε αντίθεση με την Ευρώπη – έχουν αξιοποιήσει την κρίσιμη μάζα τους (το εκτόπισμά τους) και την ηγετική τους θέση για να πετύχουν αριστεία στην κορυφή της πυραμίδας. Σε μικρότερο βαθμό (και τηρουμένων των αναλογιών) κάτι τέτοιο ισχύει και στη Βρετανία.

Δεν ξέρω τι έχουν αξιοποιήσει και τι όχι, το σίγουρο είναι πως και στις ΗΠΑ και Βρετανία υπάρχουν ιδρύματα διαφόρων ταχυτήτων (tier). Ακούμε συνέχεια για τα top (MIT, Harvard, Stanford, Caltech, etc) γιατί αυτά όχι μόνο κάνουν εκπληκτική έρευνα, αλλά έχουν και απίστευτους οργανισμούς προώθησης και δημοσίευσης των ερευνητικών τους αποτελεσμάτων. Αλλά υπάρχουν εκατοντάδες άλλα ιδρύματα (κολλεγιάκια σε μικρές πολιτείες, κλπ) που δεν ακούς ποτέ τα οποία δεν ακούς ποτέ γιατί ακριβώς μπορεί να μην είναι καλύτερα απ’τα δικά μας ΤΕΙ.

Η Ευρώπη έμεινε πίσω στην «κρίσιμη μάζα» που αναφέρεσαι και τώρα προσπαθεί να το διορθώσει εν μέρει με την αντιστροφή του brain drain, τα δεκάδες ερευνητικά προγράμματα και κυρίως το ΕΙΤ.

Δεν το καταλαβαίνω αυτό. Σε αναλογία αναφορών στον πληθυσμό, πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπερτερούν των ΗΠΑ. Ποιό είναι το ζητούμενο;

Μην ξεχνάμε πως οι ΗΠΑ – σε αντίθεση με την Ευρώπη – έχουν αξιοποιήσει την κρίσιμη μάζα τους (το εκτόπισμά τους) και την ηγετική τους θέση για να πετύχουν αριστεία στην κορυφή της πυραμίδας. Σε μικρότερο βαθμό (και τηρουμένων των αναλογιών) κάτι τέτοιο ισχύει και στη Βρετανία. Αυτό όμως δεν υφίσταται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (για λόγους που δεν είναι του παρόντος, αλλά δεν είναι άσχετοι με την ιστορική εξέλιξη της ευρωπαϊκής ηπείρου). Αν απομονώσουμε μόνο την κορυφή, ναι, βρίσκουμε μιά πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ. Μην ξεχνάμε όμως πως η κατανομή έχει διαφορετική μορφή στην Ευρώπη.

(αν κατάλαβα τι εννοείτε)
δεν το δέχομαι σαν επιχείρημα. Παρότι όπως είπε ενας φίλος μου θα ήταν σχεδόν απίθανο να βρεις κινέζικη αναφορά στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας (και αντίστροφα) και ναι ο κόσμος αυτός είναι άτιμος και μπαμπέσης και ευννοεί τους ισχυρούς (βλεπε κρίσιμη μάζα) παρολα αυτά δεν ξέρω κανέναν ερευνητή και συγγραφέα της προκοπής στο χώρο μου που να βασίζει το βιογραφικό του σε άλλη γλώσσα εκτός τα αγγλικα΄. Συμπεριλαμβανομένων γερμανών και γάλλων.

Δυστυχώς όσα λές δεν αλλαζουν την πραγματικότητα. Πες μου ΕΝΑΝ δείκτη που να ειναι μπροστά η Ευρώπη.

Γαλλόφωνες ή γερμανόφωνες εργασίες μήπως;

Όχι ότι παίζουν λόγο αλλά καταλαβαίνεις γιατί το γράφω…

Σωστός και στα δύο. Αλλά συμβαίνει παντού. Απλά ευνοεί κυρίως εκεί όπου υπάρχει κρίσιμη μάζα (π.χ. ΗΠΑ ή περιοδικά με μεγάλο αριθμό άρθρων).