Η κάλυψη της επιστήμης από τα ελληνικά ΜΜΕ
Σήμερα διάβασα σε τρεις ελληνικές εφημερίδες την ακόλουθη είδηση:
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11387&subid=2&pubid=5146804
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=33&artId=282225&dt=06/08/2009
http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_06/08/2009_291726
Το πρώτο που παρατηρεί κανείς είναι το copy-paste. Kαι οι τρεις εφημερίδες αναπαράγουν την φρασεολογία του δελτίου που έλαβαν από κάποιο πρακτορείο ειδήσεων (το ΑΠΕ-ΜΠΕ σύμφωνα με την Καθημερινή).
Επί της ουσίας τώρα. Αποκωδικοποίησαν, λέει, τον ιό του AIDS. Παραξενεύτηκα, γιατί, αν εννοούν την αλληλουχία των βάσεων στο RNA, αυτή είναι γνωστή εδώ και πολύ καιρό. Για να καταλάβω τι ακριβώς έγινε χρειάστηκε να ανατρέξω στην πηγή:
http://www.nature.com/nature/journal/v460/n7256/full/nature08237.html
Εκεί λοιπόν βλέπουμε ότι μιλούν για την τρισδιάστατη δομή του γονιδιώματος. Πραγματικά σπουδαία δουλειά, αλλά η περιγραφή της από τα ελληνικά ΜΜΕ ήταν αξιολύπητη. Κάποιος δημοσιογράφος βρίσκει ένα ξένο δελτίο τύπου, κάνει μια πρόχειρη μετάφραση, και την δημοσιεύει χωρίς να συμβουλευτεί κάποιον ειδικό.
Ένα άλλο θέμα που ανακύπτει τακτικά είναι η κάλυψη των ελληνικών επιστημονικών ανακαλύψεων, όπου επικρατούν οι δημοσιοσχεσίτες. Οποιοσδήποτε θέλει να προβληθεί στέλνει κάτι σε ένα δημοσιογράφο (ακόμα καλύτερα αν τον γνωρίζει προσωπικά) και αυτός το δημοσιεύει χωρίς να ελέγξει την πραγματική αξία της ανακάλυψης (μιλώντας π.χ. άλλους επιστήμονες της ίδιας περιοχής).
Η κάλυψη της επιστήμης από τα ελληνικά ΜΜΕ είναι προβληματική. Αν τους κράζουμε συστηματικά κάθε φορά που κάνουν μια «πατάτα», ίσως σιγά-σιγά να βελτιωθούν.
Και εγώ με τη σειρά μου θυμάμαι τον τρόπο που παρουσιάστηκαν οι παραβολικές πτήσεις που έκανε η ομάδα Multiphase Dynamics του Χημικού (ΑΠΘ) από τα Ελληνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Δεν ανήκω σε αυτήν πλέον, αλλά έχω φίλους εκεί. Οι άνθρωποι πήγανε στην Γαλλία να κάνουν πειράματα με μια συσκευή σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Οι συνθήκες μικροβαρύτητας επιτυγχάνοταν με παραβολική πτήση. Οι ίδιοι ποτέ δεν ισχυρίστηκαν ότι αυτό που κάνουν είναι το πιο σημαντικό πείραμα όλων των εποχών. Τα κανάλια και οι εφημερίδες (όχι όλες) τους παρουσίασαν σαν αστροναύτες και άλλα γελοία που δεν θυμάμαι τώρα. Συνήθως η διαστρέβλωση γίνεται από τα ΜΜΕ, όχι γιατί είναι κακοί ή υπάρχει κάποια συνωμοσία, αλλά επειδή θέλουν να το φέρουν το θέμα εκεί που μπορούν να το χειριστούν ή/και να το παρουσιάσουν έτσι ώστε να “πουλήσει” στο μοντέλο του “μέσου” τηλεθεατή που έχουν πάρει από εταιρίες market research. Και η φιλοσοφία του ΜΜΕ παίζει ρόλο σε αυτό. Μερικές φορές τέτοιου είδους κάλυψη δεν ξέρω αν πραγματικά βοηθάει. Ο χρόνος μόνο θα δείξει.
Κλασσική τέτοια φυλλάδα είναι πλέον “Τα Νέα”,που ξεφτιλίζει την καλώς εννοούμενη δημοσιογραφία. Διαβάστε το χθεσινό φύλλο και θα αντιληφθείτε περί τίνος πρόκειται. Της βλακείας το ανάγνωσμα…