Έρευνα για την επιστημονική μετανάστευση
Το είδα στη λίστα Hellenic-Professors-Phds. Απευθύνεται σε όσους δουλεύουν ή δούλεψαν στο εξωτερικό. Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου παίρνει γύρω στα 10-15 λεπτά.
—-
Αγαπητέ κύριε/κυρία,
Ονομάζομαι Λόης Λαμπριανίδης και είμαι καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη. Διεξάγω μία έρευνα για το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων» (“brain-drain”) από την Ελλάδα προς το εξωτερικό, που σχετίζεται με την απόφαση των πτυχιούχων ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων να εργαστούν στο εξωτερικό. Πρόκειται για ένα σχετικά νέο φαινόμενο για την Ελλάδα, που την τελευταία 10ετία φαίνεται να έχει αποκτήσει αρκετά σημαντικές διαστάσεις. Η φυγή αυτών των ταλέντων «φτωχαίνει» τη χώρα (οικονομικά, κοινωνικά, πολιτισμικά και πολιτικά). Θεωρούμε λοιπόν ότι πρέπει να μελετηθεί το φαινόμενο προσεκτικά ώστε να μπορέσει κανείς στη συνέχεια να σκεφτεί και για πιθανά μέτρα πολιτικής που μπορούν να επιφέρουν θετικές επιπτώσεις τόσο για τους πτυχιούχους αυτούς μεμονωμένα όσο και την Ελλάδα γενικότερα.
Η βοήθειά σας είναι πολύτιμη. Θα θέλαμε να σας παρακαλέσουμε να συμμετάσχετε στην έρευνά μας συμπληρώνοντας ένα σύντομο ερωτηματολόγιο σχετικά με τους λόγους που σας οδήγησαν να εργαστείτε στο εξωτερικό. Μπορείτε να βρείτε το ερωτηματολόγιο αυτό στο link παρακάτω. Για οποιοδήποτε τεχνικό ζήτημα ή πρόβλημα συναντήσετε κατά την προσπάθεια ανάκτησης και συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου μπορείτε να απευθύνεστε σε μένα (loisl@uom.gr) ή στον συνεργάτη μου κ. Νίκο Βογιατζή (nkvogiatz@uom.gr).
https://www.surveymonkey.com/s.aspx?sm=sJC96vUAP7LvRkVSCnCzvA_3d_3d
Η έρευνα είναι ανώνυμη, ενώ κανένα προσωπικό στοιχείο δεν θα κοινοποιηθεί οπουδήποτε και δεν θα χρησιμοποιηθεί παρά μόνο για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης. Μετά την ολοκλήρωσή της, τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευθούν σε επιστημονικά περιοδικά και θα αναρτηθούν στο web site της Ερευνητικής Μονάδας Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πολιτικής (ΕΜΠΑΠ – http://www.uom.gr/rdpru). Σε περίπτωση που επιθυμείτε μπορούμε να σας στείλουμε μία συνοπτική έκθεση με τα πορίσματα της έρευνάς μας. Μπορείτε, επίσης, να επισκεφτείτε το παραπάνω web site για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις ερευνητικές δραστηριότητες της ομάδας μας.
Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για τη συμβολή σας στην κατανόηση του φαινομένου «διαρροής εγκεφάλων» (“brain-drain”) στην Ελλάδα.
Με εκτίμηση
Λόης Λαμπριανίδης
Οικονομικός Γεωγράφος (MA Sussex, Ph.D. LSE)
Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Μου ήρθε και μένα κάνα δυο φορές στο email. Αυτό που ψάχνουν είναι εργαζόμενους και όχι φοιτητές. Αν δηλώσεις φοιτητής (έστω και διδακτορικός μερικώς εργαζόμενος) τότε τελείωνει το ερωτηματολόγιο στις πρώτες ερωτήσεις, ευχαριστούμε κτλ.
Αναρωτιέμαι αφού δεν τους ενδιαφέρουν οι φοιτητές, γιατί το στέλνουν στις πανεπιστημιακές λίστες και email με κατάληξη ac.uk ; Τι σόι δείγμα θα είναι αυτό που θα μαζέψουν απ’ το Internet και μάλιστα με λάθος στόχευση;
Τους ενδιαφέρουν οι διδάσκοντες. Ίδια κατάληξη έχουν και αυτοί.
http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=16/05/2010&id=162705
Τα αποτελέσματα της έρευνας.
Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι πιθανότατα πατάτα…
Ξεκινώντας από τη δειγματοληψία: Δεν υπάρχει sampling frame*. Χωρίς sampling frame είναι αδύνατο να αξιολογηθούν οι διάφορες πηγές στατιστικού σφάλματος…
* http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/fact_sample.html
Το άρθρο της ‘Ε’ δεν αναφέρει το χρονικό διάστημα κατά το οποίο έγιναν οι παρατηρήσεις ούτε αναφέρεται σε διαχρονικές παρατηρήσεις. Π.χ., ποιές είναι οι τάσεις για αποφοίτους της δεκαετίας του 80, του 90, κλπ; Δεν συμμετείχα στη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου, και ο λόγος είναι πως δεν με είχαν προδιαθέσει θετικά κάποιες από τις ερωτήσεις.
Επίσης, χωρίς την ύπαρξη σημείου αναφοράς αλλά και αναλυτικών στατιστικών στοιχείων πολύ φοβάμαι πως λίγα ουσιαστικά επί μέρους συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν.
Από την άλλη, δεν είναι άσχημο να επισημαίνονται κάποιες τάσεις.
Όσο για την απάντηση Πανάρετoυ αναρωτιέμαι τι θέλει να πει με τη “μεγάλη επένδυση με τη δωρεάν παιδεία και δεν παίρνει τίποτα πίσω”. Τι επένδυση άραγε; Για τμήματα όπου λάχει; Και σε ό,τι λάχει; Όσο για το “φεύγουν πλέον και απόφοιτοι ελληνικών πανεπιστημίων”, μ’αρέσει το πλέον… Ας ρωτήσει ο Υφυπουργός τον φίλο του Θέμη. Πόσοι συμφοιτητές της χρονιάς του από το ΑΠΘ έφυγαν από τη χώρα;
Πανάρετος έφα:
«Είναι από τα πολύ δύσκολα προβλήματα της χώρας και δεν αφορά μόνο την παιδεία, αλλά επηρεάζει άμεσα και την ανάπτυξη. Η Ελλάδα κάνει μια μεγάλη επένδυση με τη δωρεάν παιδεία και δεν παίρνει τίποτα πίσω. Στη χώρα υπάρχει πολλαπλή έκφραση του φαινόμενου brain drain (διαρροή εγκεφάλων). Μέχρι τώρα είχαμε φοιτητές που σπούδαζαν στο εξωτερικό και στη συνέχεια έμεναν εκεί για να εργαστούν. Επίσης, είχαμε επιστήμονες που κάποια στιγμή έφευγαν. Σήμερα πέρα από αυτά που συνεχίζουν να συμβαίνουν, φεύγουν πλέον και απόφοιτοι ελληνικών πανεπιστημίων, με το που ολοκληρώνουν τον κύκλο σπουδών τους στην Ελλάδα»
@αν
“Το άρθρο της ‘Ε’ δεν αναφέρει το χρονικό διάστημα κατά το οποίο έγιναν οι παρατηρήσεις”
Με τον όρο χρονικό διάστημα αναφέρομαι στο ηλικιακό εύρος των ερωτηθέντων ή – ακόμη καλύτερα – στο χρόνο λήψης του πρώτου πτυχίου.
Η κυβέρνηση και οι πολίτες ίσως θα έπρεπε θα εξοικιωθούν με την έννοια του triage. Από τη στιγμή που δεν έχουμε μετρητό για να συντηρήσουμε όλα τα ιδρύματα (ή τις δραστηριότητες του κράτους), ξεφορτωνόμαστε τα θνησιγενή και κρατάμε όλα τα υπόλοιπα. Μόνο αφού γίνει αυτό θα μπορούσαμε να εξετάσουμε την απόδοση των κεφαλαίων που διατίθενται στην παιδεία (υγεία, άμυνα, κράτος).Όσο η ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας βασίζεται σε συνθήματα του τύπου: κάθε χωριό και στρατόπεδο, πανεπιστήμιο, νοσοκομείο δεν μπορούμε να απαιτούμε μεγάλα ROIs.
@InspectorGadget
“Από τη στιγμή που δεν έχουμε μετρητό για να συντηρήσουμε όλα τα ιδρύματα …”
Η ορθολογική διαχείριση επιβάλλει την κατεύθυνση των κεφαλαίων στις χρήσεις εκείνες που επιφέρουν το υψηλότερο οριακό όφελος. Αυτό πρέπει συμβαίνει ανεξαρτήτως οικονομικών συγκυριών οι οποίες μας θυμίζουν ότι όντως έχουμε budget constraints.
@Jacques
@InspectorGadget
Πείτε τα στην ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, που η μόνη ενέργεια την οποία έκανε στους 7 μήνες στο Υπουργείο ήταν να καταργήσει τη βάση του 10. Μην τυχόν και ξεμπροστιαστούν τα άνευ οφέλους ιδρύματα…
@Jacques
Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει καμία έρευνα/αξιολόγηση/πρόταση έστω και ΙΔΕΑ! για το ποιες είναι αυτές οι δραστηριότητες που στα επόμενα χρόνια θα επιφέρουν ένα κάποιο “οριακό όφελος” (άσχετο: αυτός είναι ο ελληνικός ισοδύναμος όρος του marginal utility?)
Υπάρχει ένα άρθρο στην Καθημερινή αυτό το ΣΚ : http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_16/05/2010_1291702 στο οποίο προτείνονται οι χώροι της Υγείας και Παιδείας σαν τέτοιοι. Το πρόβλημα που βλέπω εγώ μια κάποια έχωντας γνώση και των δύο χώρων (έστω και από 5000 μίλια μακριά), είναι οτί αυτοί ακριβώς οι τομείς θέλουν ριζική αποδόμηση για να έχουν ένα μηδενικό ισοζύγιο. Προς το παρόν απλά μαύρες τρύπες είναι …
@InspectorGadget
Ενδιαφέρον το άρθρο της Κ και δεν διαφωνώ. Πέρα από το στενό πλαίσιο της δημιουργίας πλεονάσματος από Παιδεία και Υγεία, θα έδινα προτεραιότητα στην Παιδεία καθότι αποτελεί θεμέλιο λίθο για την αγωγή του πολίτη των επόμενων γενεών (όπου υπάρχει ένα τεράστιο κενό)…
@InspectorGadget
“οριακό όφελος” – καλύτερα marginal return. Η χρησιμότητα είναι μια latent function του οφέλους. Όταν η συγκεκριμένη συνάρτηση είναι εξαιρετικά κοίλn (δηλαδή ο agent είναι πολύ risk-averse) οι αποφάσεις σίγουρα δεν οδηγούν στο υψηλότερο δυνατό προσδοκώμενο οριακό όφελος.
“αυτοί ακριβώς οι τομείς θέλουν ριζική αποδόμηση για να έχουν ένα μηδενικό ισοζύγιο. Προς το παρόν απλά μαύρες τρύπες είναι ..”
Συμφωνώ
ΔΙΑΦΩΝΩ
Εχουμε μετρητό.
Απλά. Βάζουμε τον φορολογούμενο να πληρώνει…Και χωρίς να τον ρωτήσουμε…
Να μια καλή χρήση με υψηλό οριακό όφελος (ειρωνεύομαι βεβαίως)
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_15/05/2010_401010
@Jacques
Γι αυτό ο σοφός Σημίτης στο χθεσινό άρθρο του αναφέρθηκε σε δαπάνες υπουργείων που θα μπορούσαν να είχαν μειωθεί αυτές αντί των συντάξεων…
Για όσους δεν τον διάβασαν. Μεστός λόγος, χωρίς αρλούμπες για πιστόλια στο τραπέζι, για κακούς γερμαναράδες, κερδοσκόπους, και δεν συμμαζεύεται:
http://www.protothema.gr/politics/article/?aid=68723
@aν
Τελικά αυτό το πιστόλι δεν μας είπε κανείς, 45αρι ήταν ; (παρεπιπτόντως πως τα είδες τα play-off ;
)
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_15/05/2010_401010
Σε ότι αφορά το άνω ακουσα και γώ με εκπληξη τον Πρόεδρο της Βουλής με έκπληξη και αηδία να σημειώνει ότι και η ιστοσελίδα ενός άλλου δημόσιο φορέα κόστισε 700.000 ! Οποτε ως σαιτ της Βουλής, λογικό να κοστίσει και άλλα 400.000 !
Επιτέλους ποτε θα τους μπαγλαρώσει καποιος όλους αυτούς ;
Διερωτώμαι αν πλησιάζει η μέρα του Guy Fawkes με όλα αυτά! Η 5η Νοεμβρίου είναι κοντά!
Τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας για τη μελέτη του φαινόμενου της “διαρροής εγκεφάλων” (Brain-Drain) από την Ελλάδα (16/05/10)
http://afroditi.uom.gr/rdpru/?q=el/node/198
http://www.alfavita.gr/artro.php?id=441
http://www.skai.gr/news/articles/article/161260/epistimonikes-maures-petres-/
Οι εγκέφαλοι καλώς να διαρρεύσουν. Αν μείνουν απλώς θα καούν. Οι υπόλοιποι που θα παραμείνουν θα αποτελέσουν το νέο Gastarbeiterικό δυναμικό που τόσο πολύ χρειάζεται η χώρα για να επιστρέψει σε “υψηλή” ανάπτυξη τύπου Μπαγκλαντές. . .
Δε θα χρειαστεί, η ελλάδα έχει ήδη αρκετούς μπαγκλαντεσιανούς και δε χρειάζεται τους ντόπιους
Ακόμα και για (κάπως πρόωρη) σύνταξη, επέλεξα την Αγγλια τελικά.
Η Ελλάδα έχει πολλά πλας, νησιά, καλό φαγητό, πιο κοινωνικούς κατοίκους κλπ, θα μπορούσε άνετα (σε έναν υποθετικό κόσμο) να είναι ένα κέντρο τύπου Σιγκαπούρης. από την άλλη έχουν αποβλακώσει τον κόσμο (ή έχει αποβλακωθεί μόνος του, δε γνωρίζω τι από τα δύο έγινε) σε τέτοιο βαθμό που δε βλέπω προοπτικές στο κοντινό μέλλον.
Καλά κάνουν τα παιδιά και φεύγουν έξω να δουλέψουν, τόσα χρόνια δεν υπήρχε μια νορμάλ ανάπτυξη, μόνο κομματοκρατία και κράτος παντού, που να πάνε να δουλέψουν τα παιδιά, στα κόμματα ή στο δημόσιο? και τα δύο κατά διαόλου πάνε.
Είναι έξυπνο να θέλει η Ελλάδα να κρατήσει εκεί το δυναμικό της, αλλά τέτοια ώρα – τέτοια λόγια. Αποδόμηση 30 ετών δεν αναιρείται σε 2-3 χρόνια. Ας ξεκινήσουν επαναφέροντας ότι κατήργησε ο Αντρέας (σόρρυ, νοτ α μπιγκ φαν), πρότυπα σχολεία, μη μαζικά πανεπιστήμια, πραγματική ισότητα και όχι λαϊκίστικη μισθολογική ισοπέδωση σε δημόσιες υπηρεσίες, έλληνες επιχειρηματίες και ελληνικές επιχειρήσεις (όχι του δημοσίου) και στο τέλος κάποιοι να μείνουν.
Ο έλληνας έχει κλίση στο να κάνει επιχειρήσεις, σε ένα -λίγο- πιο νορμάλ περιβάλλον τα καταφέρνει. Ας επαναφέρουν το νορμάλιτυ, να έρθουν επιχειρήσεις, να δημιουργήθουν δουλειές να κάθονται και τα παιδιά.
Μία ακόμα παρατήτηση, χωρίς να έχω στατιστικά στοιχεία όμως, τώρα το πήρανε χαμπάρι το μπρέην-ντρέην? από κόσμο που πήρε πτυχίο λέητ 80ς-έρλυ 90ς στην Ελλάδα, σχεδόν κανένας δεν έχει επιστρέψει από όσους γνωρίζω. Ανεκντόταλ το έβιντενς μεν, αλλά από την άλλη έχω την εντύπωση ότι συμβαίνει δεκαετίες αυτό το φαινόμενο.
Snowball sampling??? Καλά κρασιά… Τα αποτελέσματα είναι σίγουρα full of bias. Δεν θα της έδινα ιδιαίτερη σημασία
Ο συγγραφέας του άρθρου καταλήγει στο μνημειώδες συμπέρασμα:
“Η σημαντική παρουσία των Ελλήνων επιστημόνων σημαίνει σίγουρα ότι είναι ιδιαίτερα υψηλό το επίπεδο εκπαίδευσης στην Ελλάδα από όπου και προήλθαν”
Μιά εναλλακτική ερμηνεία θα ήταν βασισμένη στην παρατήρηση ότι πρόκειται για μία αναπόφευκτη συνέπεια των ανύπαρκτων προοπτικών καριέρας εντός των τειχών που ωθεί μικρές αποφασισμένες ελίτ να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους π.χ. αναδειξη με σκληρή προσωπική προσπάθεια και παρά τις αντιξοότητες και τα παράδοξα ενός γραφικού και αλλοπρόσαλου εκπαιδευτικού συστήματος και τελικά με την φυγή.
http://www.intelligencesquared.com/greece/events/2011/spring/brain-drain
http://www.protoporia.gr/product_info.php/products_id/343287
Το βιβλίο του κ. Λαμπριανίδη.
Συμφωνώ με τον Κελευστή. Για να φτάσεις κάπου στην Ελλάδα πρέπει να μπεις σε δαιδάλους με οσμή δημοσίων ουρητηρίων. Και όταν φτάσεις πέρα από την μυρωδιά των ούρων θα διαπιστώσεις ότι η απεύθυνσή σου στην διεθνή κοινότητα είναι περιορισμένη μόνο και μόνο επειδή μιλάςς ελληνικά. Γι’αυτό όποιος νέος μας διαβάζει να μην το σκεφτεί καθόλου. Γνωρίζω δεκάδες επιστήμονες που χαντακώθηκαν επειδή θαμπώθηκαν από τη λάμψη και τις άρρητες υποσχέσεις ενός καλού καθηγητή στην Ελλάδα. Αν είχαν βγει έξω τουλάχιστον θα είχαν μια-δυο ευκαιρίες παραπάνω. Τώρα με την κρίση μην περιμένετε διαφορά και εξυγίανση. Το σύστημα διαμεσολαβήσεων δείχνει σκληρότερα τα δόντια του.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_19/07/2011_449718
Οι Έλληνες επιστήμονες πάνε στη Γερμανία, οι Γερμανοί έρχονται στην Αμερική…
Άμα το σκεφτείς Ιωάννη θα δεις ότι η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από τη Γερμανία είναι μεγαλύτερη από την απόσταση που χωρίζει τη Γερμανία από την Αμερική…
@Ιωάννης Μπριλάκις
Γράφει, μεταξύ άλλων, το άρθρο της Καθημερινής:
[...] Το ένα τρίτο των ακαδημαϊκών τουρκικής καταγωγής, μεγάλο ποσοστό των οποίων έχει γεννηθεί στη Γερμανία, επιθυμούν να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Αναρωτιέμαι αν διαβάζει κανένας διορθωτής τις κακές μεταφράσεις με αυτόματο πιλότο που κάνουν από τα Γερμανικά έντυπα. Στα Ελληνικά, ακαδημαϊκός είναι το μέλος της Ακαδημίας ενώ στα Γερμανικά, Akademiker είναι ο απόφοιτος ΑΕΙ. Για φαντάσου, να είσαι δευτεροτρίτη γενιά Τούρκος στη Γερμανία, να έχεις φτάσει μέχρι την Ακαδημία (που βασικά δεν υπάρχει ή μάλλον υπάρχει, η Leopoldina, εδώ και καναδυό χρόνια μόνο), και να θέλεις να πας πίσω στην Τουρκία.
Ξέρω, είμαι λίγο οφφ-τόπικ αλλά μου σπάνε τα νεύρα με τις σοβαρές εφημερίδες και τα σοβαροφανή τους άρθρα, που έτσι και τα διαβάσεις λίγο προσεκτικά ανακαλύπτεις μέσα κοτσάνες ουρανομήκεις.