Περί Διδακτορικών και Ειδικεύσεων Ιατρικής
Ας πιάσουμε σε ξεχωριστό άρθρο το θέμα που αναφέρθηκε ο κύριος Μπάγκος. Υπάρχουν αρκετά παρεξηγημένα σημεία σχετικά με την ιατρική εκπαίδευση τα οποία καλό θα ήταν να αναλύσουμε. Ξεκινάω με κάποιες θέσεις που ίσως λίγο-πολύ να τις σκέφτονται αρκετοί (με έντονη γραφή τα σημεία που θέλω να σας επιστήσω την προσοχή κατά τη συζήτηση):
@KM , AAT
Επί της ουσίας συμφωνώ για τα περί πελατείας κλπ αν και δεν θα επέλεγα τέτοιο χαρακτηρισμό. Φυσικά και δεν αμφισβητώ ότι υπάρχουν γιατροί που προάγουν την επιστήμη, ούτε ότι πολύ μεγάλο μέρος της σοβαρής έρευνας στην Ελλάδα γίνεται σε Ιατρικές σχολές. Απλά, πιστεύω ότι λόγω του πλήθους και μόνο των διδακτορικών που δίνονται από τις Ιατρικές σχολές, ο μέσος (το τονίζω) γιατρός διδάκτορας δεν έχει συμβάλει τόσο καθοριστικά στην προαγωγή της επιστήμης του όσο ο μέσος βιολόγος, μαθηματικός, φυσικός, μηχανικός κλπ (δεν μιλώ για θεολόγους βέβαια). Για παράδειγμα, δεν ξέρω περιπτώσεις στις παραπάνω ειδικότητες που να αποκτάται διδακτορικό δίπλωμα χωρίς έναν αριθμό (2,3 ή και παραπάνω) πρωτότυπες δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά και συνήθως ως πρώτος συγγραφέας. Στις Ιατρικές και Οδοντιατρικές σχολές από όσο ξέρω υπάρχουν αρκετά τέτοια παραδείγματα (με ανακοινώσεις μόνο σε συνέδρια, με ελληνικά περιοδικά ή με συμμετοχή σε εργασίες σε διεθνή περιοδικά κάπου στη … μέση).
Ναι είναι αλήθεια πως οι διδακτορικές διατριβές που εκπονούνται στις [ελληνικές] Ιατρικές είναι παραδοσιακά… πολλές. Μην ξεχνάμε όμως πως η Ιατρική είναι ένας επιστημονικός κλάδος με δεκάδες γνωστικά αντικείμενα και ειδικεύσεις που θεραπεύονται από διαφορετικούς επιστήμονες (ξεχωριστά και συλλογικά) και αυτό αντικατοπτρίζεται ακόμα και στον αριθμό ΔΕΠ που μαζεύουν οι Σχολές αυτές. Έχετε αναλογισθεί ποτέ τι ποσοστό αποτελούν οι καθηγητές της Ιατρικής στα πανεπιστήμια που έχουν Ιατρικές Σχολές; Όταν έχουμε τόσο μεγάλο αριθμό καθηγητών που μπορούν να παίξουν το ρόλο των επιβλεπόντων είναι αναμενόμενο να έχουμε και πολλούς υποψήφιους διδάκτορες, ιδιαίτερα όταν και τα γνωστικά αντικείμενα είναι τόσα πολλά.
Νομίζω είναι λίγο άδικη φήμη το να λέμε ότι ο μέσος ιατρικός διδάκτορας δεν έχει συνεισφέρει ανάλογα στην επιστήμη του όσο ο αντίστοιχος Βιολόγος, Φυσικός, κλπ. Ο ιατρικός διδάκτορας- αν έχει μάλιστα «κλινικό θέμα»- μπορεί να έχει συνεισφέρει πολλά, παράλληλα μάλιστα με την περίθαλψη των ασθενών (εξ ου και η συμβατότητα με την ειδικότητα). Ναι αρκετές φορές δεν έχουν καθόλου δημοσιεύσεις οι υποψήφιοι διδάκτορες, πράγμα μεμπτό και κατακριτέο, αλλά δε μπορούμε να λέμε πως αυτό συμβαίνει με όλους τους υποψήφιους.
Καλό θα ήταν επίσης να βάλουμε και τα πράγματα σε κλίμακα σκεπτόμενοι κιόλας την ιστορία των διδακτορικών διατριβών στην Ελλάδα. Η Ελλάδα ακολουθεί το «ηπειρωτικό μοντέλο» στις διδακτορικές. Ήτοι μπορείς θεωρητικά να κάνεις ΔΔ σε οτιδήποτε και συνήθως χωρίς θεσμοθετημένα μαθήματα. Στις ΗΠΑ αντιθέτως, πολύ δύσκολα θα βρεις κάτι σε στυλ PhD in Surgery, διδακτορική σε κλινικό μάθημα δε νοείται. Ψάξτε τα καλύτερα αμερικανικά πανεπιστήμια και θα δείτε PhDs μονάχα σε προκλινικά μαθήματα και σχεδόν αποκλειστικά με συγκεκριμένα μαθήματα στην αρχή: σα Master. Επίσης διαρκούν 4-5 χρόνια.
Στην Ελλάδα νοείται γιατί ακολουθούμε το γερμανικό σύστημα που κάθε γνωστικό αντικείμενο μπορεί να έχει το δικό του διδακτορικό αντικείμενο. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος, είναι απλά διαφορετικά τα συστήματα. Ίσως ένα αμερικάνικο PhD να είναι πολύ πιο απαιτητικό από ένα ευρωπαϊκό, αλλά τουλάχιστον στην Ευρώπη είναι όλα τα ίδια. Αν τώρα οι Έλληνες [Ιατροί] Καθηγητές δεν πληρούν ορισμένα στάνταρ ποιότητας για τους ιατρούς υποψήφιους, τότε αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να καταδικασθεί και πολεμηθεί μεμονωμένα. Αρνούμαι όμως να πιστέψω πως όλοι οι Έλληνες υποψήφιοι είναι γενικώς και αορίστως χειρότεροι απ’τους υπόλοιπους των θετικών επιστημών.
Επίσης, ίσως από δικό μου λάθος δεν τόνισα σωστά το επιχείρημά μου (στο οποίο όμως δεν απαντήσατε επί της ουσίας). Ναι, δεν γίνεται σήμερα να εργαστεί κάποιος ως γιατρός αν δεν έχει ειδικότητα, αλλά εγώ μιλάω για θέσεις ΔΕΠ σε Ιατρικές σχολές που είναι άλλο πράγμα. Ίσως να μην είναι και τόσο κακό η ιατρική ειδικότητα να προσμετράται ως προσόν (τονίζω, πάντα μιλάω για θέσεις ΔΕΠ). Σίγουρα όμως είναι κακό και παράνομο να αποκλείονται υποψήφιοι επειδή είναι «ανειδίκευτοι». Μπορεί εύκολα κάποιος (γιατρός ή βιολόγος) με σημαντικό ερευνητικό έργο και διδασκαλία να πάρει θέση ΔΕΠ με γνωστικό αντικείμενο «Μικροβιολογία» σε Ιατρική σχολή αν δεν έχει Ιατρική ειδικότητα (η οποία νομίζω ότι λέγεται βιοπαθολογία)? Μπορεί εύκολα κάποιος γιατρός με σημαντικό επιστημονικό έργο στην Επιδημιολογία να καταλάβει θέση ΔΕΠ στο αντίστοιχο γνωστικό αντικείμενο αν δεν έχει ιατρική ειδικότητα (οποιαδήποτε ειδικότητα, καθώς η Επιδημιολογία δεν είναι τέτοια)? Ρωτήστε τον Θωμά Τρικαλινό αν έχει ακούσει σε διαδρόμους τέτοιες συζητήσεις και σχόλια. Τονίζω ότι κανένας νόμος που διέπει τις εκλογές μελών ΔΕΠ και ΕΠ σε ΑΕΙ και ΤΕΙ δεν αναφέρει λέξη για ιατρικές ειδικότητες.
Εδώ πέρα έχετε απόλυτο δίκιο. Θεωρητικά τα προκλινικά (ή έντονα βιολογικά) μαθήματα μπορούν να διδάσκονται και από μη Ιατρούς. Υπάρχει όμως ένας πρακτικός λόγος που προτιμάται σχεδόν πάντα ο υποψήφιος με την ειδικότητα, αν αυτή προβλέπεται. Αυτός είναι ότι ο μελλοντικός υποψήφιος ΔΕΠ καλείται σχεδόν πάντα να συνεισφέρει και στην ιατρική μετεκπαίδευση των Ιατρών, κάτι που απαιτεί εκ των πραγμάτων μια αναγνωρισμένη ειδίκευση.
Η ουσία παραμένει, καλώς η κακώς, τα ΜΔΕ και τα Διδακτορικά Διπλώματα είναι ακαδημαϊκοί τίτλοι που χορηγούν τα ΑΕΙ, ενώ οι Ιατρικές Ειδικότητες, επαγγελματικοί τίτλοι χορηγούμενοι από τις Νομαρχίες. Αν έχετε να προσάψετε κάτι για την ποιότητα διάφορων προγραμμάτων που χορηγούν ΜΔΕ και ΔΔ (ειδικά σε όσα εμπλέκομαι εγώ, όπως αφήσατε να εννοηθεί) προχωρήστε ελεύθερα, και ίσως επώνυμα. Επίσης τα στοιχεία επικοινωνίας μου είναι γνωστά και με χαρά θα σας απαντήσω σε οτιδήποτε γύρω από τον κλάδο που υπηρετώ.
Έχετε δίκιο κι εδώ αλλά ξεχνάτε ένα σημαντικό κομμάτι της νομοθεσίας που ουσιαστικά λύνει και αυτή την φαινομενική αδικία. Κακά τα ψέματα η ιατρική ειδίκευση αποτελεί πλέον την de facto υποχρεωτική μετεκπαίδευση των ιατρών. Δεν είναι τυχαίο που η νομοθεσία απαιτεί για τους ειδικευόμενους ιατρούς οπωσδήποτε να ολοκληρώσουν το τελευταίο κομμάτι της ειδικότητάς τους σε νοσοκομείο «που δίνει πλήρη ειδικότητα». Τα νοσοκομεία αυτά είναι πάντα τα πανεπιστημιακά ή τα λίγα μεγάλα γενικά νομαρχιακά που έχει η χώρα.
Αυτό γίνεται γιατί μόνο εκεί βλέπει ο μαθητευόμενος ιατρός την πλήρη γκάμα των περιστατικών και συνήθως εκεί βρίσκονται οι καλύτεροι και πιο καταρτισμένοι ιατροί, συνήθως καθηγητές. Το ότι δίνουν οι ελληνικές νομαρχίες την βεβαίωση για ολοκλήρωση ειδικότητας είναι ένα απλό διαδικαστικό φαινόμενο γραφειοκρατίας. Η ελληνική ειδικότητα είναι ισότιμη πχ με την ιταλική και τη γερμανική. Στην Ιταλία τους τίτλους αυτούς τους δίνουν τα πανεπιστήμια και στη Γερμανία (που έχουμε σχεδόν παρόμοιο σύστημα ειδικότητας) δε μπορεί κάποιος εκπαιδευτής να προσφέρει πλήρη ειδικότητα αν δεν έχει το υπονομαζόμενο Lehrbefugnis (ουσιαστικά υφηγεσία πάνω στο μάθημα που πρέπει να διδάξεις και εννοείται μετά από ειδικότητα).
Ο Ευρωπαϊκός χώρος έχει πλέον θέσει κάποια minimum standard για τις ειδικεύσεις των ιατρών και ανεξάρτητα ποιός δίνει το “ok” της πιστοποίησης για την ολοκλήρωσή τους όλοι οι ιατροί θεωρούνται ισότιμα εκπαιδευμένοι.
Πριν κάποια χρόνια είχε προταθεί να θεσμοθετηθεί και στην Ελλάδα η έννοια του Κλινικού Καθηγητή στο ΕΣΥ, κάτι που τελικά δεν εφαρμόστηκε. Μια τέτοια φιγούρα ίσως να ανέβαζε το επίπεδο ποιότητας εκπαίδευσης/έρευνας στα διάφορα μη πανεπιστημιακά νοσοκομεία.
Αν θυμάσαι φίλε Hannibal, τα έχουμε θίξει και στο παρελθόν αυτά τα πράγματα.
Δεν ξέρω βέβαια τί νόημα έχει να τα επαναλαμβάνουμε (μεταξύ μας) συνεχώς αλλά δεν υπάρχει προοπτική διότι δεν υπάρχουν ούτε σχέδιο ούτε άνθρωποι ικανοί ή έστω πρόθυμοι να δώσουν λύσεις.
Σήμερα ο κ. υπουργός επί της Υγείας ΚΑΤΑΡΓΗΣΕ το ΔΣ του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου και διόρισε διοικούσα επιτροπή.
http://www.epikairo.gr/?p=16164
Όχι ότι οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι των ιατρικών συλλόγων της χώρας είχαν ποτέ δικαιοδοσία στην πολιτική που διαμορφώνεται στην υγεία αλλά η απόφαση αυτή είναι απόδειξη της απόλυτης φίμωσης των συνδικαλιστικών οργάνων και της εξουδετέρωσης κάθε άλλης (μη αρεστής) γνώμης.
Δεν πίστευα ποτέ ότι τα συνδικαλιστικά μας όργανα έχουν κάποια δυνατότητα να συμβάλουν σε λύσεις. Σήμερα πείστηκα ότι κάθε προσπάθεια είναι μάταιη.
Διότι αλλιώς, ποιός και με τί κουράγιο να κάτσει να πεί μια γνώμη ή μια ιδέα για μεταρρύθμιση;
Και γιατί να το κάνει άλλωστε;
Ποιός ακούει, ποιός διαβάζει, ποιός ενδιαφέρεται;
ΥΓ
Και είχα τόσα να προσθέσω στα παραπάνω!
Θεωρώ ότι τα διδακτορικά που εκπονούνται στην ιατρική είναι πολύ μέτρια από ερευνητική ποιότητα.
Απόδειξη: Πόσα άρθρα έχει δημοσιεύσει η Ιατρική σχολή στο Nature? Πόσααααα? χαχαχαχαα.
Πέρα από το αστείο, αυτό θεωρείται πολύ σημαντικό μέτρο αξιολόγησης για πανεπιστήμια στο εξωτερικό.
Αλλά είπαμε. Εκεί τους νοιάζει γιατί είναι ιδιωτικά. Εδώ? “Ποιος θα μας διώξει μωρε….? Άπαξ και τρουπώσεις…….”.
ΥΓ: Α, υπάρχει μία πολύ σημαντική εργασία από ιατρική σχολή και σε περιοδικό με πολύ μεγάλο impact:
” The effect of gene patterns in becoming a professor in medical school. A biological axiom.”
Sas Sichathikame Olous. Parte Podi Epitelous!!!!!
“η μοναδική εργασία δημοσιεύτηκε στο (παντελώς
άγνωστο) Romanian Journal of Economic Forecasting”
Η εργασία πρόκειται για σκουπίδι. Δεν υπάρχει ούτε ένα σημείο στο οποίο η συγγραφέας να μη διέπραξε μεθοδολογικά σφάλματα!
Ερώτημα: Test υποθέσεων δεν γνωρίζει να κάνει; Με ποιο τρόπο κατέληξε στα συμπερασματά της; Επιπλέον δεν βλέπει πως υπάρχουν προβλήματα από τη δειγματοληψία εώς και την επαγωγή;
@
Min gyrisete stin Ellada:
(Μαρτίου 23, 2009 σε 3:14 μμ)
Εκανες κι’ εσύ το ίδιο λάθος με ΟΛΗ την ελλάδα (αντίθετα π.χ. από την Αμερική). Διάλεξες συνεργάτη στην ακαδημαϊκή δουλειά, ΟΧΙ μετά από επιλογή με βάση προσόντα, κριτήρια και δοκιμασία, αλλά με βάση ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ και “πατρίδα”. Γι’ αυτό και η επιλογή σου ήταν λάθος.
Τι διαφέρει ο,τι έκανες από τον έλληνα υπουργό που διορίζει τον άνεργο ξαδερφό του σε Οργανισμό ως “Πρόεδρο”?
@ manos
Έχεις δίκιο. Βασικά είχα τη δυνατότητα και ήθελα και να τον βοηθήσω, να δώσω μια ευκαιρία σε κάποιον junior ερευνητή. Άσε που ήτανε και συγγενής. Δυστυχώς, δεν άξιζε, όπως αποδείχτηκε. Όμως, αυτό δε με έκανε να χάσω το φιλότιμο μου και δεν έχω σταματήσει να βοηθώ και να δίνω ευκαιρίες (αφού μπορώ και είμαι σε θέση) και σε άλλους που θα ζητήσουν τη βοήθεια μου.
Πάντως, πέρα από τη λανθασμένη μου ίσως επιλογή, με την εμπειρία μου αυτή @ 16 άλλα ήταν που ήθελα να δουν οι συνδαιτυμόνες: π.χ. τη διαφορά επιπέδου ανάμεσα σε Αμερική και Ελλάδα (ακόμα κι όταν πρόκειται περί Ιατρικής Κρήτης), τα προσόντα –και τα ..τρικ- που χρειάζεται να κάνει κάποιος για να πάει στην επόμενη βαθμίδα ΔΕΠ στις Ιατρικές Σχολές κ.λ.π. Ακόμη το πόσο κουμπούρες στην έρευνα φαίνεται νάνε οι περισσότεροι γιατροί όταν τελειώνουν ένα διδακτορικό.
Επ’ αυτού, θυμάμαι τον ξάδερφο όταν του δώσαμε μια μικροπιπέτα (τη κλασική, pipetman Gilson, το βασικό όργανο εξοπλισμού, το «δεξί χέρι» σα να λέμε του ερευνητή στις βιοεπιστημες): την περιεργαζότανε λοιπόν σαν να ήτανε πιστόλι…! Πως τώρα είχε τελειώσει διδακτορικό χωρίς νάχει πιάσει πιπέτα εγώ δε μπορώ να το καταλάβω.
Συγγνώμη βρε mgsE, ιερέας είσαι και πρέπει να βοηθάς τους αδύναμους;
Ευαγές ίδρυμα είναι το πανεπιστήμιο; Είθε να ξεχωρίσει ο καλύτερος αγαπητέ μου, υπάρχουν πολλοί από μας που κανείς δε μας βοήθησε.
Λυπάμαι αν ακούγομαι cutthroat bitch αλλά για την κάθε ΜΙΑ ευκαιρία που δίνεις σε κάποιον που δεν την άξιζε, τη στερείς από κάποιον άλλο που την άξιζε.
Είμαι της γνώμης πως αυτού του είδους βοήθεια καταστρέφει το σύστημα, όποιος θέλει να βοηθήσει πραγματικά οφείλει να στερηθεί απ’τον ελεύθερό του χρόνο (αν είναι μάγκας!) και να διδάξει ιδιαίτερα στον αδαή-υποψήφιο.
(προς Θεού δεν θέλω να τα βάλω μαζί σου, απλά βρήκα ευκαιρία να εκφράσω ένα άλλο σημαντικό point)
@Μην Γυρίσετε στην Ελλάδα
θέλω να ελπίζω οτι ο ξάδερφος σου δεν μας διαβάζει, ωστε να κατάλαβει πόσο φτωχό συγγενή τον θεωρείς! Τέτοιο κράξιμο στον ξάδερφο πάντως! Αν μην τι άλλο συμβάλλεις στον αντινεποτισμό!;-)Γιατί εχετε πάντως μια μανία να συγκρίνετε διδακτορικά από διαφορετικά πεδία. Καταννοώ οτι κάποια δεν σας ικανοποιούν, αλλά και πάλι η γενικευση των πάντων είναι καπως τραγελαφική. Μιχαηλίδης, the joke’s on you.
Γιατί ρε Κελευστή;
Ο καθένας μας έχει από έναν ξάδερφο. Αν ο καθένας μας φροντίζει αυτόν τον ένα ξάδερφο ορίστε πως φτιάχνεις ένα ΑΠΘ, και με την Παναγιωταρέα Τακτικό άμα λάχει… lol
Καταλάβετέ το. Δεν υπάρχει «βοήθεια» σ’αυτά τα θέματα. Το να βοηθήσεις έναν ξάδερφο ισοδυναμεί με το να είσαι κριτής και να κάνεις τα στραβά μάτια σε κάποιον που τρέχει αντικανονικά σε αγώνα βάδην.
Τι γιατροί άραγε βγαίνουν από σχολές στις οποίες οι καθηγητές διαθέτουν τυπικά (ένα διδακτορικό δίπλωμα για τα μάτια του κόσμου) και όχι ουσιαστικά προσόντα; Φαντάζομαι όχι οι καλύτεροι. Αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να μας απασχολεί πολύ μιας και σχεδόν όλοι μας επιθυμούμε να περάσουμε κάποια από τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής μας στην Ελλάδα.
Θεωρώ πως οι περισσότεροι γιατροί αγνοούν πως μεγάλο μέρος της ιατρικής θεωρίας ιατρικής αποτελεί αποτέλεσμα πιθανολογικού συλλογισμού και όχι υπέρτατη και εξωτερική παρατήρηση του ντετερμινιστικού κόσμου. Δεν είναι τυχαίο πως “συνταγολογούν” (ο όρος από μόνος του παραπέμπει σε συνταγές μαγειρικής) και δίνουν εντολές υποταγής στο δογματικό τους σύμπαν. Μάλιστα δεν τις εξατομικεύουν. Επιπλέον στην εποχή της τεχνολογίας αρκούνται σε διαγνωστικές τακτικές περασμένων αιώνων (στηθοσκόπιο, ακτινογραφική ανάλυση με το μάτι και όχι με εξειδικευμένους αλγόριθμους εντόπισμου patterns κτλ.) Ίσως να πράττουν έτσι επειδή αυτό τους συμφέρει (αποθέωση i.e. ο γιατρός κάνει τα πάντα χωρίς βοήθεια μηχανών, κέρδος). Αλλά θεωρώ πως είναι και δείγμα της επιστημονικής τους ανεπάρκειας (απαιτείται λιγότερος ψάξιμο για ικανοποιητικό return σε σχέση με άλλα επαγγέλματα).
Έχω διαβάσει ιατρικά άρθρα σε περιοδικά και τραβάω τα μαλλιά μου από την ανεπάρκεια τους στη χρήση σωστών μεθόδων επαγωγής…. Άσε που οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν είναι συνήθως πολύ λιγότερο εξελιγμένοι από ότι αυτοί που χρησιμοποιούνται σε άλλους επιστημονικούς κλάδους. Δεν είναι τυχαία η σύγχυση που προκαλούν αρκετές ιατρικές μελέτες…
Οι πιο πολλοί γιατροί είναι για τα μπάζα(διδάκτορες και μη) αφού πρόκειται για τέως μαθητές του 10 που λάδωσαν σε Ρουμανία,Βουλγαρία.
Οι παλιοί γιατροί και ως επί το πλείστο γονείς των ανωτέρω δε διαφέρουν πολύ από τα τέκνα τους.Μιλάμε για βλήματα πρώτου μεγέθους οπότε κάθε συζήτηση περί ποιότητας ή διδακτορικών είναι άσκοπη.Απλά είναι όλα μούφες.
Π.χ. ο πολύς Ανευλαβής έχει τέκνο που το έστειλε στη Ρουμανία.Τι να μας πει τώρα αυτός για ποιότητα σπουδών και τι να φωνάζει?Βασικά κατουρλήδες είναι,φοβιτσιάρηδες και δεν ξέρουν που παν τα τέσσερα.Εάν έμπαιναν εξετάσεις θα κόβονταν όλοι μηδενός εξαιρουμένου γιατί δε σκαμπάζουν τίποτα.Οι επιστημονικοί τίτλοι είναι μόνο για να παίρνουν θέσεις και οι εργασίες γράφονται από άλλους.
Επιπλέον δεν έχουν κανένα σεβασμό.Ο Αλλος ο Τούτουζας έστειλε το γιο του στη Ρουμανία,τον μεταγραφοποίησε και τώρα τον λεκτοροποίησε.
Βασικά όλοι τους αξίζουν ένα κουβά με σκατά.Πρόκειται για λεχρίτες.Αλλά όταν έχεις από εδώ τα λαμόγια και από εκεί τη ”γενιά του πολυτεχνείου”,τους μάγκες με τα κολλάν,τι περιμένεις από τους καουμπόηδες?
Είμαι υπέρ του συντριπτικού αφανισμού τους και της αποσάθρωσης της ”δημοκρατίας” εκ βάθρων.
Σχόλια που κατατέθηκαν στον παλιό χώρο:
PE 14.01
Submitted on 2009/09/01 at 1:07am
Bravo K, mono esy exeis to tharros na peis ta pragmata me to onoma tous.
Eimai sigouri oti para polloi apo tous prolalhsandes anhkoun sthn kathgoria ton ypokriton pou bhkan sthn Iatriki apo to parathyro.Syxna aftoi oi idioi einai pou ypokinoun aftes tis syzhthseis- to complex, blepeis,den krivetai…
Allo thema: O Titlos iatrikis eidikothtas, gia kapoion pou telika rgastei se allo forea, plhn ESY, px sthn ekpaidefsi, ti typiki aksia exei? einai, px, isaksios didaktorikou?
http://www.greekmeds.gr/forum/index.php?showtopic=28748&pid=367646&st=0&#entry367646
Ερώτηση κ. Έ. Νασιώκα προς την Υπουργό Υγείας σχετικά με την εκπαίδευση ιατρών, νοσηλευτών και εργαζομένων στο χώρο της υγείας
Πριν από χρόνια μου ζητήθηκε η επιστημονική μου γνώμη για το αν είναι ηθικά ορθό και ακαδημαϊκά δεοντολογικό να εγκριθεί από Ιατρική Σχολή αίτηση υποψηφίου διδάκτορα με θέμα την ανατομία και τις θρησκευτικές αντιδράσεις που προκαλούσε (το γράφω κάπως γενικά για να μην παραπέμψω ευθέως στον καθηγητή (σήμερα) της ειδικότητας της Ιστορίας και Θεωρίας της Ιατρικής (ούτε αυτός ο τίτλος είναι εντελώς ακριβής).
Η απάντηση και η εισήγησή μου ήταν “ΝΑΙ ΜΠΟΡΕΙ” και μάλιστα υπήρξα και συνεπόπτης αυτού του διδακτορικού. Ο εν λόγω επιστήμων, με βασικό πτυχίο θεωρητικών σπουδών και μεταπτυχιακό στη Θρησκειολογία του Μεσαίωνα, έγινε διδάκτωρ και κατόπιν διδάσκων Ιατρικής Σχολής. Προσοχή όμως! Ουδέποτε το έπαιξε γιατρός και ουδέποτε του απεδόθη τέτοιος χαρακτιρισμός, διότι οι ρόλοι ήταν, σε αντίθεση με τα ελληνικά δεδομένα, πάντοτε διακριτοί.
Μήπως να άνοιγε καινούριο θέμα για τα ουσιώδη κριτήρια επιλογής διδακτορικών προγραμμάτων σπουδών
http://gregmankiw.blogspot.com/2010/03/choosing-graduate-program.html
Μπορεί να εκλεγεί κάποιος καθηγητής ιατρικής σε ένα αντικείμενο που συμπίπτει με μιά ιατρική ειδικότητα εάν δεν έχει αποκτήσει την ειδικότητα αυτή????
Γες σερ …
Άλλο η ειδικότητα, άλλο το διδακτορικό. Για να εκλεγεί κανείς σε παν/μιακή θέση χρειάζεται το δεύτερο (ο νόμος δεν κάνεις διάκριση μεταξύ των μελών ΔΕΠ). Το ζήτημα είναι ότι για να γίνει κάτι τέτοιο πρέπει να φτιάξουν μια φωτογραφική προκύρηξη (καθηγητής Ιατρικής στο εργαστήριο/κλινική ΧΥΖ με γνωστικό αντικείμενο την μοριακή παθοφυσιολογία του δεξιού μεταταρσίου (ο τίτλος επιλέχτηκε τυχαία – δεν ξέρω κανέναν που να έχει εκλεγεί με τέτοιο γνωστ. αντικείμενο). Απότι φαίνεται δεν είναι και δύσκολο να γίνει αυτό (εδώ γίνεται στις άλλες σχολές, στην ιατρική θα κολλήσουμε που έχει και τόσα διαφορετικά οστά/αγγεία/νεύρα/κύτταρα να ασχοληθεί). Αφού ο εν λόγω υποψήφιος γίνει ΔΕΠ, γίνεται μια επιπλέον ταρζανιά για να υπερσκελίσει τους υπόλοιπους υποψήφιους για τη λήψη ειδικότητας (ένα ανίατο νόσημα σου εξασφαλίζει ότι θα κάνεις ειδικότητα σαν υπεράριθμος, αλλά υπάρχουν και άλλα loopholes). Σπανιότερα, ο εν λόγω πανμιακός φεύγει να κάνει ειδικότητα εξωτερικό (σπανιότερα, γιατί αρκετές χώρες όπως το Μέρικα ελέγχουν μέσω εξετάσεως – συνέντευξης του ποιος θα πάρει άδεια εξάσκησης και σε ποιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα θα κάνει ειδικότητα). Την απουσία την βαφτίζουν εκπαιδευτική άδεια (αν και νομίζω ότι τα sabbatical είναι δύσκολο να τα πάρεις τα πρώτα χρόνια μετά την εκλογή σου σαν ΔΕΠ).Αν πέσετε πάνω σε κάποιον από δαυτους από Αμερική ρωτίστε τον αν έχει περάσει USMLE/ECFMG (εξετάσεις για άδεια εξάσκησης στις ΗΠΑ), αν έχει Board Certification (οι εξετάσεις στο τέλος της ειδικότητας) και αν έχει National Provider Identification Number. Αν σας κοιτάξει σαν να είστε από άλλο πλανήτη, τότε να είστε σίγουροι ότι ασθενή δεν έπιασε όταν ήταν στο μέρικα, απλά έβλεπε.
@Κ
Πρέπει διά ΝΟΜΟΥ να καθιερωθεί στην ελλάδα η ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ αναγραφή του παν/μίου από αποφοιτάς. Ετσι θα γλυτώσει ο τόπος από ολά αυτά τα φούμαρα που μας πουλάνε οι γόνοι οικογενειών που πήγαν Ρουμανίες, Βουλγαρίες, Αλβανίες κλπ και ΜΕΤΑ τους έκαναν ΛΕΚΤΟΡΕΣ και ΔΟΚΤΩΡΕΣ!
οχι μονο του πανεπιστημίου που αποφοιτάς αλλα ολης σου της πορείας. Που μπήκες δηλαδή και πως μεταγράφηκες… εχουμε πολλα ανάπηρα στην πιατσα…
@john smith
Η Ιατρική δυστυχώς βρωμάει, και αυτό επηρεάζει την κοινωνία πολύ περισσότερο από τη δυσωδία της Κοινωνικής Θεολογίας.
Δεν αρκεί να μάθεις από που αποφοίτησε κάποιος.. Χρειάζεται να ρωτά κανείς συγκεκριμένα και πού ξεκίνησε τις σπουδές του. Πόσοι ξεκίνησαν εκτός και τελείωσαν εντός; Υπάρχουν στατιστικές με τα ετήσια στοιχεία και τις διαχρονικές τάσεις; Πόσο ενδιαφέρον θα ήταν να δει κανείς και το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο προέλευσης (κυρίως επάγγελμα αλλά και ιδιότητα [πχ Ιατρός - ΔΕΠ]) όσων ξεκινάνε έξω και όσων εξ αυτών έρχονται μέσα; Ποιός είναι ο χάρτης των ΔΕΠ Ιατρικής (χώρα έναρξης σπουδών-χώρα αποφοίτησης);
Περαιτέρω, πόσοι πορφυρογέννητοι ή συνδικαλιστές γίνονται ΔΕΠ σε μη κλινικά αντικείμενα και ασκούν ελεύθερο επάγγελμα με τίτλο “Χ-λόγος, Καθηγητής Ιατρικής Αθηνών [κλπ]“; Ψάχνει ο αφελής ασθενής μετά τον “Καθηγητή” που θα είναι έμπειρος..
Inbreeding στην Ιατρική; Ακόμη και ένα κοπάδι κατσίκια στη Γαύδο μεγαλύτερη ποικιλότητα έχει.. Συγγένειες εξ αίματος και αγχιστείας. Και ναι, υπάρχουν και κάποιοι άξιοι κλπ κλπ, αλλά είναι η καψαλισμένη μειοψηφία που της επιτρέπεται να εισέλθει γιατί κάποιος πρέπει και να βγάζει την οριακή δουλειά που χρειάζεται για τα μάτια του κόσμου.
Τα τελευταία έτη, σε κάθε διαγωνισμό ΙΚΥ (συζητάμε περί Ιατρικής), πόσοι προσέρχονται, πόσοι επιτυγχάνουν και πόσοι από τους επιτυχόντες είναι με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο συστημικοί;
Η Αθήνα βρίσκεται στην κατρακύλα εδώ και δεκαετίες, κάποια πιο πρόσφατα τμήματα που ξεκίνησαν πιο ελπιδοφόρα βρίσκονται σε επιταχυνόμενη κατρακύλα χειρότερη από της Αθήνας (πχ Πάτρα, Κρήτη).
Ας μην επεκταθώ τώρα με τον τραγέλαφο των πινακίδων των Ιατρών στις κεντρικές λεωφόρους Αθηνών και Θεσσαλονίκης… Πήγα κάπου, έπινα καφέ στο κυλικείο γιατί δεν ήξερα τη γλώσσα, δεν ακούμπησα διότι δεν είχα άδεια άσκησης (ΗΠΑ)/είχα άδεια αλλά δεν με εμπιστεύονταν (Ευρώπη) και δηλώνω μετεκπαιδευθείς στην ΔΙαστημική Ορθοπαιδική Καρδιολογία νεογνών και υπεργήρων..
Αυτά συνοπτικώς και στην κορυφή του παγόβουνου. Η δική μου εικόνα είναι πως δεν υπάρχει ελπίδα αλλαγής καμιά. Το σύστημα είναι τόσο βαθιά ριζωμένο που αναπαράγεται στον αυτόματο. Ποιός θα το αλλάξει; Οι διάφοροι που ευαγγελίζονται αλλαγή με μαξιμαλιστικές προεκλογικές εξαγγελίες για τις πρυτανικές; Μα αυτοί είναι μέρος του προβλήματος. Όσο συμπαθείς και να είναι κάποιοι εξ αυτών, λυπάμαι που το λέω αλλά δεν πείθουν. Τείνω να πιστέψω το ανεφάρμοστο, πως μόνο η ριζοσπαστική λύση να ξυριστούν και ξανακριθούν όλοι από παντελώς ανεξάρτητους κριτές, με ενδελεχή έλεγχο από το απολυτήριο λυκείου και μετά.
@john smith
Μην ανησυχείς … συνάδελφοι που δεν έχουν να κρύψουν κάτι, βάζουν στα ιατρεία τους το πτυχίο ιατρικής για να φανεί που τελείωσαν. Οι περισσότεροι απόφοιτοι σχολών ιατρικής εξωτερικού δεν το δηλώνουν στο ιατρείο τους (ο νόμος δεν σε υποχρεώνει να έχεις το πτυχίο σου κορνίζα). Θα ήταν πολύ απλά τα πράγματα (και πιο εύκολα για όλους μας), αν υπήρχαν εξετάσεις επαγγελματικής επάρκειας ΜΕΤΑ την λήψη του πτυχίου όπως γίνεται πχ στα τεχνικά επιμελητήρια και στους φαρμακοποιούς. Δεν ξέρω αν είναι ευρέως γνωστό αλλά οι γιατροί αποκτούμε την άδεια εξάσκησης του επαγγέλματος με την λήψη του πτυχίου και αφού κάνουμε μια αίτηση (με πολλά χαρτόσημα για να είναι ‘επίσημη’) στην τοπική νομαρχία.
Όταν ο Σούρλας προσπάθησε να εισαγάγει αυτές τις εξετάσεις πριν από 18 χρόνια είχαμε καταλάβει τις ιατρικές γιατί με αυτό το μέτρο θα είχαμε “εντατικοποίηση, σχολιοποίηση, υποταγή στην ΕΟΚ, στο ΝΑΤΟ και στην Νέα Τάξη πραγμάτων”. Τελικά ο γράφων (και πολλοί φίλοι μου) το πληρώσαμε με το να μεταναστεύσουμε για να συνεχίσουμε την εκπαίδευση μας μετά το πτυχίο μακριά από φίλους, γνωστούς, οικογένεια.
@InspectorGadget
“Θα ήταν πολύ απλά τα πράγματα (και πιο εύκολα για όλους μας), αν υπήρχαν εξετάσεις επαγγελματικής επάρκειας ΜΕΤΑ την λήψη του πτυχίου όπως γίνεται πχ στα τεχνικά επιμελητήρια και στους φαρμακοποιούς.”
Οι επαγγελματικές εξετάσεις των τεχνικών επιμελητηρίων αποτελούν απλά μια κοροϊδία και για αυτό ακριβώς το λόγω δεν θα έπρεπε να τους έχετε ως υπόδειγμα.
@Jacques
Έχετε μάλλον δίκιο αν αναφέρεστε στα ελληνικά επιμελητήρια (αλλά δεν γνωρίζω τον χώρο). Δεν νομίζω ότι ισχύει το ίδιο στις ΗΠΑ (και αν υπάρχει κάποιος που έχει ιδία γνώση θα ήταν ενδιαφέρον να καταθέσει τις απόψεις του(ης). Αναφορικά με την ιατρική αδειοδότηση στις ΗΠΑ, είναι σίγουρο ότι οι εξετάσεις εξασφαλίζουν ότι αυτος που τελικά παίρνει την άδεια έχει ένα μινιμουμ κατανόησης των αρχών των βασικών γνωστικών αντικειμένων πάνω στις οποίες θεμελιώνεται η ιατρική (ανατομία, φυσιολογία, βιοχημεία, φαρμακολογία, ψυχολογία), ένα ασφαλές μίνιμουμ γνώσης των κλινικών γνωστικών αντικειμένων (φαρμακολογία, νοσολογία, παθολογία, χειρουργική, ψυχιατρική, νευρολογία, γυναικολογία κλπ) που του επιτρέπει να τα εφαρμόζει σε πραγματικά ιατρικά ζητήματα. Έτσι οι εξετάσεις δεν είναι του στυλ: πες μου παιδί μου τη γνωρίζεις για το μηνιγγιτιδόκοκκο, αλλά σου δίνουν περιγραφές κλινικών vignettes στις οποίες πρέπει να κάνεις τη σωστή διάγνωση (έχει μηνιγγίτιδα και όχι αμυγδαλίτιδα), να χρησιμοποιήσεις την επιδημιολογία που έμαθες (πχ στην ηλικιακή ομάδα του ασθενούς της ερώτησης το προανεφερθέν μικρόβιο είναι το πιο συχνό αίτιο)
και μετά να εφαρμόσεις την φαρμακολογία και τις γνώσεις παθολογίας για να επιλέξεις αντιβίωση (που είναι το ζητούμενο της ερώτησης και αυτό που τελικά χρειάζεται να ξέρεις για να μη σκοτώσεις τον πραγματικό ασθενή). Οι εξετάσεις κατά τη διάρκεια της ιατρικής στην Ελλάδα είναι επαναληψη του φιάσκου των πανελλαδικών: στείρα παπαγαλία, έμφαση στο επουσιώδες και στη λεπτομέρεια και περιφρόνηση της εφαρμογής. Άλλωστε όταν οι άλλοι τρωγανε βελανίδια εμείς φτιάχναμε παρθενώνες. Γι αυτό και πολλά συγγράμματα των 2 μεγάλων σε μέγεθος ιατρικών ήταν ακόμα στην καθαρεύουσα από πλευράς γνώσης και γλώσσας μέχρι πολύ πρόσφατα (τέλη δεκαετίας 90). Αλλά μην μελαγχολούμε, μπορεί να είναι ακόμα έτσι
@InspectorGadget
Δεν διαφωνώ μαζί σας. Ωστόσο ουσιαστικές επαγγελματικές εξετάσεις δεν υπάρχουν στην Ελλάδα. Κάποιος φίλος μου π.χ. μου ανέφερε πως στη δική τους εξέταση για την άδεια οι εξεταστές των ρωτούσαν για τα ψητοπωλεία της πόλης από την οποία κατάγεται! Παρόμοια πράγματα έχω ακούσει από όλους ανεξαιρέτως τους μηχανικούς!
Η παρακάτω έρευνα αναμεταδόθηκε μαζικά στα μέσα όλου του κόσμου
“Το τακτικό βούρτσισμα σώζει… καρδιές ”
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=33&artId=334415&dt=29/05/2010
Δυστυχώς οι ιατροί τα κάνουν συχνά σαλάτα όταν βάζουν το χέρι τους στη στατιστική ανάλυση
http://cscs.umich.edu/~crshalizi/weblog/661.html
Βουρτσίστε τα δόντια σας απλά για να μην τα χάσετε
Υπάρχουν και τα propensity score models και τα joint models γι’αυτές τις δουλειές. Απλά δεν υπάρχει κουμπάκι στο SAS/SPSS για αυτού του είδους τις αναλύσεις => αρα δεν γίνονται. Επιπλέον οι περισσότεροι reviewers δεν θα το καταλάβουν (αχ καταραμένη rejection δευτεριάτικα) ότι και να κάνεις.
Τα πάντα γίνονται σε R/S-plus αρκεί ο ιατρός να έχει διάθεση να γράψει και 5-10 γραμμές κώδικα (ή περισσότερες) – και σαφώς, όπως υπογραμμίζετε, απαιτείται καλή γνώση των διαθέσιμων στατιστικών εργαλείων (την οποία η συντριπτική πλειοψηφία των ιατρών δεν διαθέτει). Τώρα μάλλον υπάρχει θέμα με τους reviewers (παρατηρώντας τι περνάει και τι, όπως υποστηρίζετε, κόβεται). Ωστόσο είναι απαράδεκτο να δημοσιεύονται και αποκτούν τέτοια δημοσιότητα προβληματικές έρευνες
@Jacques
H δημοσιότητα σε τέτοια θέματα, απλά υπάρχει γιατί “ερεθίζει” δημοσιογράφους… Ως γνωστόν υπάρχει ειδική κατηγορία δημοσιογράφων ειδικευομένων σε θέματα επιστήμης και έρευνας…
@john smith
Σωστά αλλά αυτοί που αναλαμβάνουν να κοινωνικοποιήσουν την έρευνα πρέπει να το κάνουν υπεύθυνα. Σαφώς και δεν είναι σε θέση να αξιολογήσουν την επιστημονική έρευνα και για αυτό θα πρέπει να τη παρουσιάζουν τα πορίσματα της με το σωστό ύφος και τρόπο και όχι σαν given facts (με μοναδικό σκοπό την αναγνωσιμότητα).
Τέλος είναι γεγονός η προκλητικότητα* γεννά δημοσιότητα. Η αστήρικτη προκλητικότητα είναι εξαιρετικά ύποπτη
*όπως η ανακάλυψη σχέσεων αιτιότητας που αποκλίνουν σημαντικά από εκείνες που απορρέουν από τις επιταγές της (υπάρχουσας) επιστήμης και της κοινής λογικής
@Jacques
Ζακ, προγραμματίζω τις αναλύσεις μόνος μου σε R και μεικτά μοντέλα τα κάνω στο WinBUGS πλέον για να αποφύγω τα click and dumb των μενού. Πέρα απότι χάνω την ώρα μου (πόνεσε το σημερινό rejection
) έχω να παρατηρήσω τα παρακάτω :
α) οι βιοστατιστικοί στο πανεπιστήμιο (επίσημο rate 100-150$/ώρα !) δεν θέλουν να πολυμπλέξουν με την R και συνεχίζουν ακόμα τα τετριμμένα για πολλούς και διάφορους λόγους ( ο ένας είναι απλά αδράνεια).
β) το field το ίδιο είναι πολύ πίσω σε μεθόδους – υπάρχουν ακόμα γιατροί ερευνητές που δεν εμπιστεύονται τίποτα άλλο εκτός από μέσες τιμές και τυπικές αποκλίσεις. Είναι απίστευτο το πόσο κολλάνε σε λεπτομέρειες που οδηγούν σε πιθανές παρερμηνείες και αδυνατούν να εξηγήσουν “θετικά” ή “αρνητικά” αποτελέσματα ακόμα από τυχαιοποιημένες μελέτες. Θα μπορούσα να συνεχιζω για ώρες αλλά αν έχεις πρόσβαση διάβασε το παρακάτω άρθρο του David Salsburg:
“The Religion of Statistics as Practiced In Medical Journals”
http://www.jstor.org/pss/2683942
Για την ιστορία ο DS ήταν ο πρώτος στατιστικολόγος που δούλεψε σε drug development και μάλλον έχει τραβήξει τα πάνδεινα από γιατρούς, και regulatory boards για να γράψει αυτό το άρθρο. Αν και γραμμένο πριν από 25 χρόνια η κατάσταση δεν έχει αλλάξει πολύ από τότε.
Εδώ υπάρχουν μελέτες που βγάλαν αποτελέσματα τα οποία αντιβαίνουν κοινώς παραδεκτές αρχές φυσιολογίας μόνο και μόνο για να κάνει μπούγιο ο PI.
@InspectorGadget
Ευχαριστώ για το άρθρο! Είναι όντως πολύ καλό και διασκεδαστικό
Δυστυχώς τα πράγματα δεν απέχουν πολύ από τη κατάσταση που περιγράφει ο DS (όπως η αντίληψη πως η στατιστική δεν είναι τίποτα περισσότερο από p-hunting με στατιστικά προγράμματα τυφλοσούρτη)
@Jacques
Συνιστώ ανεπιφύλακτα τότε το βιβλίο του “The Lady Tasting Tea” όπου δίνει και μια ιστορική αναδρομή της στατιστικής στον 20ο αιώνα. Το πρόβλημα με τα p-values είναι διττό:
α) από τη μια γίνονται διάφορες ταρζανιές για να σου βγει μικρό, οπότε βγάζει κανείς απίστευτους συνδυασμούς που υποτίθεται ότι έχουν σχέση η επηρεάζουν τα αποτελέσματα των θεραπειών
β) μεγάλα p-values χρησιμοποιούνται σαν ενδείξεις ότι κάτι δεν ισχύει παραβλέποντας οτι “απουσία ενδείξεων” δεν συνεπάγεται “ενδειξη απουσίας” (absence of evidence does not equate evidence of absence).
Τα ανθρώπινα όντα τείνουν να ερμηνεύουν τα στατιστικά αποτελέσματα με όρους Bayesian ερμηνείας πιθανότητας ενώ το μαθηματικό υπόβαθρο που χρησιμοποιείται δεν είναι τέτοιο. Ο ιατρικός χώρος έχοντας πάρει νωρίς διαζύγιο από υψηλές έννοιες του τύπου πολλαπλασιασμός και πρόσθεση προσφέρει γόνιμο έδαφος για τέτοιες παρανοήσεις. Επιπλέον με τον απλοικό τρόπο προσέγγισης significant/non-significant δίνεις και στο alpha-male attitude του χώρου μια βαλβίδα εκτόνωσης.
Μια διασκεδαστικότατη αντιπαράθεση των 2 προσεγγίσεων περιγράφεται στο άρθρο του Goodman: “Towards evidence based medical statistics 1 The P-Value Fallacy”
@Jacques
Ο δημοσιογράφος, ΜΟΝΟΝ σε αναγνωσιμότητα αποβλέπει. Οποτε έψαξα την “επιστημονικότητα” τέτοιας “είδησης” π.χ. στο NATURE/SCIENCE/CELL κλπ συμπέρανα ότι τελικά ήταν “φούμαρα”….
@nikitaras tourkofagos
Δυστυχώς τα πράγματα είναι ακριβώς έτσι. Ενημέρωση μέσα από το science section μαζικού μέσου δεν γίνεται!
@InspectorGadget
Το “The Lady Tasting Tea” το έχω διαβάσει.
“μεγάλα p-values χρησιμοποιούνται σαν ενδείξεις ότι κάτι δεν ισχύει …”
Αυτό “no reject” σε αντίθεση με το “accept” που τονίζουν οι στατιστικολόγοι. Η αντιστροφή των υποθέσεων θα μπορούσε να πείσει (ή να μπερδέψει) ορισμένους δύσπιστους αρχάριους
“με όρους Bayesian ερμηνείας πιθανότητας ενώ το μαθηματικό υπόβαθρο που χρησιμοποιείται δεν είναι τέτοιο…”
Ορθό – Πίστη v.s. Συχνότητα (για το τι σημαίνει η δεύτερη πολύ καλό reference είναι το γνωστό βιβλίο του Von Mises). Υπάρχουν βέβαια και bayesian tools
“πάρει νωρίς διαζύγιο από υψηλές έννοιες…”
Η στατιστική 1ου έτους στις ιατρικές σχολές είναι συνήθως εύκολο και υποχρεωτικό κακό. Η επιφανειακή προσέγγισης της στατιστικής στις ιατρικές σχολές αποτελεί μεγάλο βαρίδι στην ιατρική έρευνα